Otomatik Kapıda Fotosel, Çarpma ve Güvenlik Sensörleri

Otomatik kapılarda en önemli konu güvenliktir: ağır ve güçlü hareket eden bir kapı, önünden geçen bir insana, çocuğa, hayvana ya da araca çarparsa ciddi zarar verebilir. Bunu önleyen donanım güvenlik sensörleridir; başta fotosel olmak üzere çarpma algılama ve kenar güvenlik bantları kapıyı zamanında durdurur ya da geri açar. Bu yazıda otomatik kapı güvenlik sensörlerini, montajını ve ayarını adım adım anlatıyoruz.

Fotosel, çarpma ve kenar bandı

Üç temel güvenlik donanımı vardır. Fotosel, karşılıklı duran bir verici ve alıcıdan oluşur; aralarında görünmez bir ışın vardır. Kapının hareket yolundan biri geçince bu ışın kesilir, kontrol kartı bunu algılar ve kapıyı durdurur/geri açar. Çarpma (tork) algılama, motorun içindeki bir özelliktir: kapı bir engele takılıp zorlanınca motorun çektiği güç artar, kart bunu “engel var” diye yorumlayıp durur ve geri döner. Kenar güvenlik bandı ise kapının kapanan kenarına takılan, basınç algılayan yumuşak bir profildir; bir şeye değince kapıyı anında durdurur. Fotosel çoğu sistemde standarttır ve mutlaka bulunmalıdır; kenar bandı ise özellikle ağır sürgülü ve kepenklerde ek güvenlik sağlar.

Güvenlik: fotoselin ışını kesilince ya da kenar bandı bir şeye değince kontrol kartı kapıyı durdurur; motor tork algılamayla da engelde geri döner.

Malzeme ve alet listesi

Gerekenler: fotosel takımı (verici + alıcı), isteğe bağlı kenar güvenlik bandı (kapanan kenar boyu kadar), flaşör uyarı lambası, bağlantı kabloları, montaj vidaları. Çarpma (tork) algılama motor kontrol kartında zaten bulunur, ayrıca alınmaz, sadece ayarlanır. Aletler: matkap/vidalama, kablo soyucu, su terazisi (fotoseli hizalamak için), küçük tornavida (kart ayarı için). Fotoseli alırken kapı sisteminizin voltajına (genelde 12-24V) uygun olduğundan emin olun.

Adım adım montaj ve ayar

1. Fotoselin verici ve alıcısını, kapı boşluğunun iki yanına, tam karşılıklı ve aynı yükseklikte monte edin (garajda yerden ~20-30 cm, bahçe kapısında geçişi görecek yükseklik).

2. İkisinin tam hizalı olmasına dikkat edin; hizasızsa ışın tutmaz ve fotosel sürekli “engel var” verir. Çoğu fotoselde hizalandığını gösteren bir LED bulunur.

3. Fotoselin uçlarını kontrol kartındaki güvenlik (photocell/stop) girişine bağlayın; kartın kılavuzundaki doğru terminale takın.

4. Varsa kenar güvenlik bandını kapanan kenara yapıştırıp/vidalayıp kartın kenar bandı girişine bağlayın.

5. Motorun çarpma (tork/kuvvet) ayarını, kapı bir engele takılınca zorlamadan geri dönecek kadar hassas ayarlayın; çok yüksek ayar güvenliği zayıflatır.

6. Test edin: kapı kapanırken fotoselin önünden geçin; kapı durup geri açılmalı. Kenar bandına hafifçe bastırın; kapı anında durmalı.

Bağlantı: fotosel ve kenar bandı kontrol kartının güvenlik girişlerine bağlanır; motorun tork ayarı da kartta yapılır.

Sensör arızasında güvenli kullanım

Güvenlik sensörü arızalanır ya da hizası kayarsa, iyi tasarlanmış sistemlerde kapı çoğunlukla çalışmayı reddeder ya da yalnızca sürekli basılı kumandayla (gözünüzün önünde) hareket eder; bu, güvenliği korumak içindir. Fotosel kirlenince ya da güneş/örümcek ağı ışını etkileyince yanlış “engel” verebilir; camını temiz tutun. Sensörü asla iptal ederek kapıyı çalıştırmayın; arızalıysa değiştirin. Elektrik kesintisinde kapıyı elle açarken de (manuel boşa alma) parmak/eşya sıkışmasına dikkat edin.

Güvenlik ve ipuçları

Fotosel her otomatik kapıda bulunmalı; çocuk ve evcil hayvan olan yerlerde kesinlikle vazgeçilmezdir. Fotoseli tam karşılıklı ve hizalı monte edin; hizasız fotosel çalışmaz. Motorun çarpma/kuvvet ayarını mümkün olan en hassas (en düşük güvenli) değerde tutun; kapı bir engele değince zorlamadan geri dönmeli. Kenar güvenlik bandı, özellikle ağır ve hızlı kapanan sistemlerde ek güvenlik sağlar. Kurulumdan sonra tüm güvenlik senaryolarını (fotosel kesme, engel takılması) test etmeden kapıyı günlük kullanıma almayın.

Uygulamalı videolar

Bu güvenlik donanımlarını her otomatik kapı tipinde uygulayabilirsiniz. Bir sonraki yazıda acil durum, elektrik kesintisi ve manuel açma çözümlerini toplu olarak ele alacağız.