Çiçek Çeşitleri: Mevsimlik, Çok Yıllık ve Soğanlı Çiçekler
Çiçek dünyasına adım attığında ilk fark edeceğin şey, hepsinin aynı ömre sahip olmadığıdır. Bazıları bir yaz boyunca cömertçe açar, sonbahar gelince veda eder. Bazılarıysa bir kez tutunca yıllarca aynı köşede seni karşılar. Bu fark, hangi çiçeği nereye dikeceğine karar verirken bilmen gereken en temel ayrımdır. Çiçekleri kabaca üç gruba ayırabiliriz: mevsimlik (tek yıllık), iki yıllık ve çok yıllık.
Mevsimlik Çiçekler: Tek Sezonun Yıldızları
Mevsimlik çiçekler bütün yaşam döngüsünü tek bir sezona sığdırır: çimlenir, büyür, çiçek açar, tohum bırakır ve ölür. Kısa ömürlerini telafi edercesine inanılmaz bol ve uzun süre çiçek verirler. Ayçiçeği, kadife çiçeği, petunya ve zinya bu gruptandır. Her yıl yeniden ekmen gerekir ama karşılığında balkonunu ya da bahçeni tek bir yaz boyunca patlayan renklere boğarlar. Hızlı sonuç isteyenler için biçilmiş kaftandır.
Çok Yıllık Çiçekler: Sadık Dostlar
Çok yıllık çiçekler ise yıllarca yaşar. Üstteki kısımları kışın kuruyabilir ama kökleri toprakta canlı kalır ve her bahar yeniden filizlenir. Lavanta, gül, kasımpatı ve şakayık bu gruba girer. Mevsimliklere göre genelde daha az çiçek verirler ama bir kez yerleştiklerinde yıllarca bakım derdini azaltırlar. Sabırlı bahçıvanın tercihidir; çünkü ilk yıl mütevazı görünen bir bitki, üçüncü yıl koca bir çalıya dönüşebilir.
Soğanlı Çiçekler ve İki Yıllıklar
Bir de soğandan büyüyen çiçekler var. Lale, nergis, sümbül ve zambak gibi türler enerjilerini toprak altındaki soğanlarında depolar; sonbaharda dikilir, baharda açar ve birçoğu her yıl tekrar gelir. İki yıllık çiçekler ise döngülerini iki sezona yayar: ilk yıl yaprak verir, ikinci yıl çiçek açıp tohuma kaçar. Hercai menekşe ve yüksük otu bunlara örnektir.
Hangisi Sana Göre?
İdeal bir bahçe çoğu zaman bu grupların karışımıdır. Çok yıllıkları omurga olarak kullanıp aralara mevsimlikler ekersen, hem her yıl dönen sadık bir yapın olur hem de o yaza özel renk patlamaları yaşarsın. Yeni başlıyorsan birkaç kolay mevsimlikle güven kazanıp yavaş yavaş çok yıllıkları eklemen en keyifli yoldur.
Renk, Koku ve Boy: Seçerken Nelere Bakmalı?
Çiçek seçerken sadece “hangisi güzel” demek yetmez; küçük bir planlama bahçeni çok daha etkileyici kılar. Boy önemli bir kriterdir: arkaya uzun boylu ayçiçeği ya da gül gibi türleri, öne ise alçak kalan menekşe ve kadife çiçeğini koyarsan her bitki güneşten payını alır ve hiçbiri diğerini gölgede bırakmaz. Renkleri seçerken de uyumlu tonları yan yana getirmek ya da tam tersine zıt renklerle canlı bir kontrast yaratmak tamamen senin zevkine kalmış.
Koku da çoğu zaman göz ardı edilen ama bahçeyi bambaşka bir deneyime dönüştüren bir unsurdur. Lavanta, gül, fulya ve şebboy gibi kokulu çiçekleri oturma alanının ya da pencerenin yakınına dikersen, her esintide o kokunun içeri dolması büyük keyif verir. Üstelik lavanta gibi bazı kokulu bitkiler arıları ve kelebekleri de çeker; yani hem sana hem de bahçenin küçük ziyaretçilerine hitap eder.
Son olarak çiçeklenme zamanını da hesaba katmakta fayda var. Hepsi aynı anda açan bir bahçe, iki hafta görkemli olup sonra sönükleşebilir. Bunun yerine erken baharda açan soğanlıları, yazın açan mevsimlikleri ve sonbaharda açan kasımpatılarını bir arada kullanırsan, bahçen baştan sona kesintisiz çiçekli kalır. Biraz planlamayla, neredeyse her mevsim açan bir köşe yaratmak mümkün.
İzlemelik
Çiçek çeşitlerinin genel haritasını çıkardıktan sonra, sıra bahçelerin tartışmasız kraliçesine geliyor. Bir sonraki yazıda gülü, dikiminden çeşitlerine kadar yakından tanıyacağız.
