Düz ve Ters Örgü Nasıl Yapılır: Temel İlmekler
Düz örgü ve ters örgü, tüm örgü tekniklerinin temelini oluşturan iki ana ilmektir. Bu ikisini öğrendiğinizde, örgü desenlerinin büyük çoğunluğunu yapabilecek hâle gelirsiniz. Bu yazı, örgüye başlangıç adımının devamıdır ve “Yeni Başlayanlar İçin El Örgüsü” serimizin ikinci basamağıdır.
Düz Örgü (Düz İlmek)
Düz örgü, en sık kullanılan temel ilmektir. Şişinizde ilmekler hazırken:
- Dolu şişi sol elinize, boş şişi sağ elinize alın. İp örgünün arkasında kalsın.
- Sağ şişi, soldaki ilk ilmeğin içine önden arkaya doğru sokun.
- İpi sağ şişin altından dolayın.
- Dolanan ipi ilmeğin içinden öne çekin.
- Soldaki ilmeği şişten kaydırarak çıkarın; yeni ilmek sağ şişe geçmiş olur.
Bütün sırayı bu şekilde örüp şişi çevirerek devam edersiniz.
Ters Örgü (Ters İlmek)
Ters örgü, düz örgünün tersidir ve ip önde tutulur:
- İpi örgünün önünde tutun.
- Sağ şişi, soldaki ilmeğin içine arkadan öne doğru (sağdan sola) sokun.
- İpi sağ şişin üzerinden dolayın.
- Dolanan ipi ilmeğin içinden geriye çekin.
- Soldaki ilmeği çıkarın.
İki Temel İlmekle Oluşan Desenler
Düz ve ters örgüyü farklı kombinasyonlarda kullanarak çeşitli dokular elde edilir:
- Garter (tümü düz): Her sıra düz örülür; kabarık, esnek bir doku verir. Başlangıç için idealdir.
- Jarse (bir sıra düz, bir sıra ters): Düz ve pürüzsüz bir yüzey oluşturur.
- Lastik (1 düz 1 ters): Esnek kenarlar için kullanılır; bere ve kazak kenarlarında yaygındır.
Düzgün Bir Örgü İçin İpuçları
- İlmekleri eşit sıkılıkta örün; gerginlik dengesi düzgün bir yüzey sağlar.
- Sıra başında ilk ilmeği örmeden almak (selvedge) kenarları düzeltir.
- İlmek sayınızı her birkaç sırada kontrol edin; yanlışlıkla ilmek artması ya da kaybı sık görülür.
Sık Yapılan Hatalar
- İpin yanlış konumu: Düzde arkada, terste önde olmalı; karışırsa istemeden desen değişir.
- İlmek bölme: Şişi ipin ortasından geçirmek ilmeği böler; ilmeğin tamamını alın.
- Düşen ilmek: Şişten kayan ilmeği fark edip hemen kurtarın.
Bu iki temel ilmekte ustalaştığınızda, örgünüzü büyütmek veya daraltmak için ilmek artırma ve azaltma tekniklerini öğrenebilir, ardından ilk projeniz olan atkı örme çalışmasına başlayabilirsiniz. Başlangıç adımını tekrar görmek için örgüye başlangıç yazısına dönebilirsiniz.
