Bisiklet Barınağı Nasıl Yapılır: Kilitli, Eğimli Çatılı, Ölçülü

Bisikletleri yağmurdan, pastan ve hırsızlıktan korumak için bahçeye ya da apartman girişine yapılacak alçak bir bisiklet barınağı çok işe yarar. Bu projede, iki-üç bisikleti alan, tek eğimli çatılı, önü kapaklı (kilitlenebilir) bir bisiklet barınağını ahşapla, tutkal + vida ile (kaynaksız) nasıl yapacağımızı adım adım anlatıyoruz. Taban, bisiklet ön tekerlerini tutan bir ray düzeniyle bisikletlerin devrilmesini de önler.

Aşağıdaki ölçüler iki yetişkin bisikleti içindir. Genişliği artırarak daha çok bisiklet alabilir, derinliği bisikletinin boyuna göre ayarlayabilirsin.

Nasıl çalışır: alçak barınak + ön kapak

Barınak, yerden yükseltilmiş bir taban üzerine oturan alçak bir kutudur. Arka duvar ön duvardan yüksek yapılır; böylece çatı öne eğimli olur ve yağmur öne akar. Ön yüz, bisikletleri koyup almak için yukarı ya da yana açılan bir kapak (ya da menteşeli kanat) ile kapatılır; kapağa kilit takılarak barınak güvenli hale gelir. Tabana yerleştirilen ray/kanal, bisikletlerin ön tekerini tutar ve yan yana düzenli, devrilmeden durmalarını sağlar. Bütün ahşap birleşimler tutkal + vida ile yapılır.

Malzeme ve alet listesi

Malzemeler: karkas için 4×6 cm ahşap çıta; taban ve gövde kaplaması için 12 mm kontrplak/OSB ya da ahşap lambri; çatı için OSB + membran + shingle veya ince trapez sac; ön kapak için çıta + menteşe + kilitli sürgü; ön teker rayı için iki paralel çıta ya da hazır U profil; ahşap tutkalı; 4×50 ve 3×30 mm vida; yerden yükseltme için beton blok/tuğla; su bazlı ahşap koruyucu ve dış cephe boyası.

Aletler: şerit metre, gönye, kalem, daire/dekupaj testere ya da el testeresi, matkap ve vidalama ucu, su terazisi, zımpara. Dış mekan yapısı olduğu için ahşabın tamamı emprenye edilip boyanmalıdır.

Ölçüler ve kesim listesi

Örnek barınak ölçüleri: genişlik 180 cm (iki bisiklet yan yana), derinlik 90 cm, arka yükseklik 140 cm, ön yükseklik 110 cm. Arka-ön farkı (140 − 110 = 30 cm) 90 cm derinlikte çatının su akıtması için yeterli eğimi verir. Kesim listesi (çıta): taban çerçevesi 2 × 180 + 3 × 84 cm (enine, ortada bir ara kiriş dahil); arka dikmeler 2 × 140, ön dikmeler 2 × 110; üst çerçeve ve eğimli yan üst hatlar; ön kapak ~178 × 105 cm ölçüsünde bir çerçeve. Taban döşemesi 180 × 90 cm.

Ölçü mantığı: derinliği bisikletin boyuna göre seç; sıradan şehir/dağ bisikleti için 90 cm çoğu zaman yeterlidir, uzun bisiklet ya da bagaj için 110 cm’ye çıkar. Genişliği her bisiklet için ~55-60 cm hesapla (iki bisiklet = ~120 cm, gidon payıyla 180 cm rahat eder). Tabanı beton bloklarla yerden 8-10 cm yükselterek nemden koru.

Yandan kesit: eğim ve derinlik

Aşağıdaki yandan kesit, arka-ön yükseklik farkını, derinliği, yerden yüksekliği ve su akışını gösterir (ölçüler santimetredir).

Yandan kesit: arka 140, ön 110 cm; çatı öne eğimli, bisiklet içeride, taban yerden yüksek (kendi çizimimiz).

Önden görünüş: genişlik ve kapak

Aşağıdaki önden görünüş, genişliği, iki bisikletin yerleşimini ve açılır ön kapağı gösterir (ölçüler santimetredir).

Önden görünüş: iki bisiklet yan yana; ön yüz kilitlenebilir açılır kapakla kapanır (kendi çizimimiz).

Detay: bisiklet ön teker rayı

Bisikletlerin devrilmeden, yan yana düzenli durması için tabana ön teker rayı yapılır. Aşağıdaki detay, iki paralel çıtadan oluşan bir teker kanalını üstten gösterir.

Tabana çakılan iki paralel çıta, bisiklet ön tekerini tutar; bisiklet devrilmeden dik durur (kendi çizimimiz).

Adım adım yapım

1. Bütün ahşabı kes ve su bazlı koruyucuyla emprenye et. Zemine beton blokları köşelere ve ortaya yerleştir; su terazisiyle aynı seviyeye getir.

2. Taban platformunu kur: çerçeveyi (180×90, ortada ara kiriş) tutkal + vidayla birleştir, üstüne döşemeyi vidala. Blokların üstüne oturt, yatay olduğunu kontrol et; taban artık yerden yüksek.

3. Dikmeleri dik: iki arka dikme (140) ve iki ön dikme (110) taban köşelerine sabitle. Arka ve ön dikmelerin üstünü yan üst hatlarla (eğimli) birleştir; böylece öne eğimli çatı iskeleti oluşur. Gönyeyle kareliği kontrol et.

4. Arka ve yan yüzeyleri kapla; çatıyı (OSB + membran + shingle ya da trapez sac) döşe ve öne-yanlara birkaç cm taşır bırak. Ön yüze, menteşeli açılır bir kapak (çıta çerçeve + kaplama) tak; kapağa kilitli sürgü ekle.

5. Taban rayını yap: her bisiklet için tabana iki paralel çıtayı, aralarında teker genişliği + birkaç mm pay kalacak şekilde vidala. Bisikletin ön tekeri bu kanala oturunca dik durur ve devrilmez. İki bisiklet için iki kanal aç.

6. Bütün yüzeyleri dış cephe boyasıyla boya (iki kat). Kapağın rahat açılıp kapandığını, kilidin çalıştığını ve çatının su akıttığını kontrol et.

Uygulamadan görüntüler

Aşağıdaki iki video, dış mekan için bir bisiklet barınağı/deposunun yapımını gösteriyor. Anlatım İngilizce ama taban, karkas, çatı ve kapak adımları görüntüden net anlaşılıyor.

Şık bir bisiklet barınağı yapımı

Bisiklet/depo barınağı yapımı

İpuçları ve güvenlik

Barınağın içine, bisikletleri kilitlemek için sağlam bir halka ya da ray sabitle; sadece kapak kilidi değil, bisikletin de bir yere kilitlenmesi hırsızlığa karşı önemlidir. Tabanı yerden yükseltmek ve çatı saçağını taşırmak, iç kısmı kuru tutar. Kapağı yukarı açılan (gazlı amortisörlü) yaparsan tek elle açıp bisikleti rahat çıkarırsın.

Diğer ipuçları: teker kanallarını farklı teker genişliklerine uyacak biçimde biraz geniş bırak; çok dar kanal kalın dağ bisikleti lastiğini almaz. Havalandırma için arka üst köşeye küçük menfez bırak, iç nemi azaltır. Ahşabı yılda bir koruyucuyla elden geçir. Bu yazıdaki ölçüler ve yöntem yaygın uygulamalardan yola çıkılarak kendi anlatımımızla hazırlanmıştır; teknik çizimler tümüyle bize aittir.