Sabit Motosiklet Sundurması Nasıl Yapılır (Kaynaksız, Duvara Dayalı)

Bahçe ya da site duvarının kenarına yapılan sabit bir sundurma, motosikleti sürekli aynı yerde, yağmur ve güneşe karşı korumanın en dayanıklı yoludur. Bu projede, bir duvara yaslanan, tek eğimli (tek tarafa akan) çatısı olan bir motosiklet sundurmasını hiç kaynak kullanmadan; metal kutu profilleri kesip köşebent ve cıvata/akıllı uçlu vidayla birleştirerek nasıl yapacağımızı adım adım anlatıyoruz. Çatı, yağmurun önden akması için hafif eğimli yapılır; arka taraf duvara, ön taraf ise zemine dübellenen iki direğe oturur.

Aşağıdaki ölçüler tek bir motosiklet için uygundur. Duvarının boyuna ve motosikletinin ölçüsüne göre genişliği ve çıkmayı değiştirebilirsin; eğim ve bağlantı mantığı aynı kalır.

Nasıl çalışır: tek eğimli sundurma

Sundurma dört ana parçadan oluşur. Arkada, duvara yatay olarak sabitlenen bir taşıyıcı kiriş vardır; bu kiriş çatının yüksek kenarını tutar. Önde, zemine dübellenen iki direk çatının alçak kenarını taşır. Arka kiriş ile ön direkleri birbirine bağlayan eğimli merteklerin üzerine aşıklar (enine çıtalar) ve en üste çatı levhası döşenir. Arka yüksek, ön alçak olduğu için çatı öne doğru eğimlidir ve yağmur suyu motosikletin önüne, dışarı akar. Bütün birleşimler kaynak yerine köşebent + cıvata/vida ile yapılır.

Malzeme ve alet listesi

Malzemeler: iskelet için 50×50 mm ya da 60×40 mm metal kutu profil (galvaniz tercih edilir); köşe ve birleşim noktaları için galvaniz köşebentler (L ve düz plaka); direk altları için taban flanşı (ayak plakası); duvara bağlantı için ağır hizmet dübeli ve cıvata (duvar tuğla/beton ise 10 mm çelik dübel); zemine direk sabitlemek için 10 mm dübel-cıvata; çatı için oluklu polikarbon levha ya da trapez sac; çatı vidaları için contalı (EPDM pullu) akıllı uçlu çatı vidası; profil birleşimleri için 6-8 mm cıvata-somun ya da metal matkap uçlu vida.

Aletler: metal kesme (profil kesme ya da avuç taşlama + metal disk), matkap ve metal matkap uçları, çatı vidası için lokma ucu, şerit metre, gönye, su terazisi, kalem, eğe, koruyucu gözlük ve eldiven. Kaynak makinesi gerekmez.

Ölçüler ve kesim listesi

Örnek sundurma ölçüleri: genişlik (duvar boyunca) 250 cm, çıkma (derinlik) 150 cm, arka (duvar tarafı) yükseklik 220 cm, ön yükseklik 190 cm. Bu fark (220 − 190 = 30 cm), 150 cm çıkmada yaklaşık 11-12 derecelik bir eğim verir; bu eğim yağmur ve karın akması için yeterli, rüzgara karşı ise fazla dik değildir. Kesim listesi (kutu profil): duvar kirişi 1 × 250 cm; ön kiriş 1 × 250 cm; ön direkler 2 × 190 cm; mertekler (eğimli, duvardan öne) 3 × ~153 cm (eğim payıyla); aşıklar (enine) 3 × 250 cm; çatı levhası 250 × 160 cm (öne 10 cm taşma payı).

Ölçü mantığı: genişliği motosikletin park alanından en az 40-50 cm geniş tut (250 cm rahat eder). Ön yükseklik, motosikletin en yüksek noktasından bolca fazla olmalı (190 cm çoğu motora uyar). Çıkma (150 cm), motosikletin boyunu tam örtmüyorsa 180-200 cm’ye çıkarabilirsin; bu durumda merteklerin altına ortadan bir ek destek (üçgen dikme) eklemek sarkmayı önler.

Yandan kesit: eğim ve su akışı

Aşağıdaki yandan kesit, arka ve ön yükseklik farkını, eğimi ve suyun akış yönünü gösterir (ölçüler santimetredir).

Yandan kesit: arka duvar tarafı yüksek (220), ön alçak (190); çatı öne eğimli, su öne akar (kendi çizimimiz).

Önden görünüş

Aşağıdaki önden görünüş, iki ön direği, genişliği ve ön kirişi gösterir (ölçüler santimetredir).

Önden görünüş: iki direk ve üstlerini bağlayan ön kiriş; direkler taban flanşıyla zemine sabitlenir (kendi çizimimiz).

Detay: duvara bağlantı

Arka kirişin duvara nasıl sabitlendiği, sundurmanın en kritik bağlantısıdır; çünkü çatının yarı yükünü bu bağlantı taşır. Aşağıdaki detay, kirişin duvara ağır hizmet dübeli ve köşebentle bağlanışını gösterir.

Duvar kirişi, ağır hizmet dübeli ve cıvatayla duvara; mertekler ise L köşebentle kirişe bağlanır (kendi çizimimiz).

Detay: direk tabanı ve köşe

Ön direklerin zemine sabitlenişi ve direk–kiriş köşe birleşimi de kaynaksız yapılır. Aşağıdaki detay, direğin taban flanşıyla zemine dübellenişini ve üstteki köşebent birleşimini gösterir.

Direk, taban flanşıyla zemine 4 noktadan dübellenir; direk–kiriş köşesi köşebentle bağlanır (kendi çizimimiz).

Adım adım yapım (kaynaksız)

1. Profilleri kesim listesine göre kes: duvar kirişi ve ön kiriş (250 cm), direkler (190 cm), mertekler (~153 cm), aşıklar (250 cm). Kesim çapaklarını eğeyle temizle, uçlara plastik tapa tak.

2. Duvar kirişini yerleştir: motosikletin park edeceği duvarda 220 cm yükseklikte su terazisiyle yatay çizgi çiz. Kirişi bu çizgiye tut, delik yerlerini işaretle; duvara ağır hizmet dübeli için 10 mm delikler aç, dübelleri çak ve kirişi cıvatalarla en az iki (tercihen üç) noktadan, düşey hizayı koruyarak sabitle.

3. Ön direkleri dik: her direğin altına taban flanşını cıvatayla bağla. Direkleri, duvardan 150 cm açıkta ve 250 cm arayla yerleştir; su terazisiyle tam dik tut ve flanşları zemine 4’er noktadan dübelle. İki direğin de aynı yükseklikte (190 cm) ve birbirine paralel olması önemlidir.

4. Ön kirişi, iki direğin tepesine köşebent + cıvatayla bağla. Sonra mertekleri, arka duvar kirişi ile ön kiriş arasına eğimli olarak yerleştir ve iki uçtan L köşebentlerle sabitle. Üç mertek, genişlik boyunca eşit araya (uçlarda ve ortada) gelmeli.

5. Aşıkları (enine çıtalar) merteklerin üzerine, çatı levhasını taşıyacak sıklıkta vidala. En üste çatı levhasını (polikarbon ya da trapez sac) ser; contalı (EPDM pullu) akıllı uçlu çatı vidalarıyla, aşıkların geçtiği hat boyunca sabitle. Vidayı sacın tepesinden (oluğun üstünden) çakmak, su sızmasını önler.

6. Bütün cıvataları son kez sık, köşebentleri kontrol et. Çatının öne doğru eğimli olduğunu ve suyun öne aktığını gözle doğrula. İstersen ön kenara ince bir yağmur oluğu ekleyerek suyu bir noktadan yönlendirebilirsin.

Uygulamadan görüntüler

Aşağıdaki iki video, duvara dayalı tek eğimli bir sundurmanın ve motosiklete özel bir barınağın yapımını gösteriyor. Anlatım İngilizce ama iskelet, eğim ve çatı montajı görüntüden net anlaşılıyor.

Tek eğimli sundurma (lean-to) yapımı

Motosiklete özel barınak yapımı

Güvenlik ve ipuçları

Duvar bağlantısı bu yapının en kritik noktasıdır; mutlaka sağlam bir duvara (tuğla/beton) ve ağır hizmet dübeliyle bağla. Boşluklu tuğla ya da sıva üstüne takılan hafif dübel, çatının yüküyle zamanla sıyrılır. Çatı levhasını öne doğru en az 10 cm taşır bırak ki su direklerin dibine değil, öne aksın. Kar yükü olan bölgelerde eğimi biraz artır (ön yüksekliği düşür) ve merteklerin altına orta destek ekle.

Diğer ipuçları: galvaniz profil ve galvaniz köşebent kullanmak paslanmayı geciktirir; kesim yerlerini rötuş çinko boyayla kapat. Çatı vidalarını mutlaka contalı (EPDM pullu) seç; contasız vida delikleri zamanla su sızdırır. Polikarbon levha güneşi süzerek ışık geçirir, trapez sac ise tamamen gölge ve daha sessizdir; ihtiyacına göre seç. Bu yazıdaki ölçüler ve yöntem yaygın uygulamalardan yola çıkılarak kendi anlatımımızla hazırlanmıştır; teknik çizimler tümüyle bize aittir.