Açılır-Kapanır Motosiklet Garajı Nasıl Yapılır (Kaynaksız, Boru + Branda)

Motosikleti yağmurdan, güneşten ve tozdan korumanın en kullanışlı yolu, ihtiyaç olduğunda üzerini örten, işi bitince akordeon gibi katlanıp bir köşede toplanan açılır-kapanır bir garajdır. Bu projede hiç kaynak kullanmadan, sadece boru profilleri kesip matkapla delerek ve cıvata + akıllı uçlu (self-drilling) vidalarla birleştirerek, üzeri brandayla kaplı katlanabilir bir motosiklet garajının nasıl yapılacağını adım adım anlatıyoruz. İskelet, tabandaki bir eksende dönen kemerlerden (hoop) oluşur; kemerleri iterek garajı kapatır, çekerek açarsın.

Aşağıdaki ölçüler orta boy bir motosiklet içindir. Motosikletinin uzunluğuna, genişliğine ve yüksekliğine göre ölçüleri büyütebilir ya da küçültebilirsin; katlanma (akordeon) mantığı aynı kalır.

Nasıl çalışır: akordeon mantığı

Garaj, ters “U” biçiminde birkaç kemerden oluşur. Her kemerin iki ayağı, tabandaki iki kızak (ray) üzerine bir cıvatayla dönebilecek şekilde bağlanır; yani her kemer, bu cıvata ekseninde öne-arkaya yatabilir. Kemerlerin üzerine gerilen branda, kemerleri birbirine bağlar. Kemerleri arkaya doğru ittiğinde branda akordeon gibi büzülür ve bütün garaj arka tarafta toplanır; öne çektiğinde kemerler yelpaze gibi açılır, branda gerilir ve motosikletin üzeri kapanır. Bu sayede garaj, kullanılmadığında yer kaplamaz.

Malzeme ve alet listesi

Malzemeler: iskelet için 20-25 mm çapında galvaniz su borusu ya da elektrik tesisat borusu (EMT kanal); kemer köşelerini kaynaksız yapmak için 90 derece dirsek ek parçaları (temper döküm/kelepçeli “key clamp” ya da boruya geçen elbow); taban kızakları için yine aynı borudan iki düz parça; branda (PVC/PE su geçirmez tente); birleştirmeler için M8 cıvata-somun-pul (pivot noktaları) ve akıllı uçlu (matkap uçlu, self-drilling) metal vidalar; brandayı kemere bağlamak için kelepçe ya da branda kuşgözü + ip/lastik bağ; zemine sabitlemek için dübel-vida ya da toprak ankraj kazığı.

Aletler: metal kesmek için demir testeresi ya da profil kesme (avuç taşlama + metal disk), matkap ve metal matkap uçları, tornavida/vidalama ucu, şerit metre, gönye, kalem, eğe (kesim çapaklarını almak için), koruyucu gözlük ve eldiven. Kaynak makinesi ya da özel bir alet gerekmez.

Ölçüler ve kesim listesi

Örnek garaj açık (kurulu) ölçüleri: uzunluk 230 cm, iç genişlik 110 cm, yükseklik 150 cm; 5 kemer. Kesim listesi (20-25 mm boru): taban kızakları 2 adet × 230 cm; her kemer için 1 adet tepe borusu 110 cm ve 2 adet ayak borusu 140 cm (dirsek payı düşülür), toplam 5 kemer = 5 tepe + 10 ayak. Kemerler arası açıklık, 230 cm’ye 5 kemer için yaklaşık 55 cm olur.

Ölçü mantığı: genişlik, motosikletin gidon genişliğinden en az 15-20 cm fazla olmalı (110 cm çoğu motosiklete uyar). Yükseklik, motosikletin en yüksek noktasından (ayna/cam) en az 10 cm fazla olmalı; 150 cm orta boy motosiklete uygundur, büyük touring motor için 160-170 cm’ye çıkar. Kemer sayısı ne kadar çoksa branda o kadar az sarkar; 230 cm için 5 kemer (55 cm ara) dengeli bir değerdir, aralığı 60 cm’nin çok üstüne çıkarma.

Ölçülü çizim (yandan, açık)

Aşağıdaki çizim, garajın yandan görünüşünü, kemerleri ve ölçülerini gösterir (ölçüler santimetredir).

Garajın yandan açık görünüşü; kırmızı noktalar kemerlerin tabana bağlandığı pivot (dönme) cıvatalarıdır (kendi çizimimiz).

Tek kemer ve pivot detayı

Aşağıdaki çizim tek bir kemeri önden ve tabana bağlandığı pivot noktasını gösterir.

Kemer köşeleri kaynak yerine 90° dirsek ek parçayla yapılır; ayak, tabana M8 cıvatayla dönebilir şekilde bağlanır (kendi çizimimiz).

Katlanma prensibi (üstten)

Aşağıdaki çizim, kemerlerin açık ve katlanmış (arkaya toplanmış) halini üstten şematik gösterir.

Kemerler pivot ekseninde yatınca garaj arkaya toplanır; branda akordeon gibi büzülür (kendi çizimimiz).

Adım adım yapım (kaynaksız)

1. Boruları kesim listesine göre kes: 2 taban kızağı (230 cm), 5 tepe borusu (110 cm), 10 ayak borusu (140 cm). Kesim uçlarındaki çapakları eğeyle temizle; keskin kenar hem brandayı hem eli yırtar.

2. Her kemeri kur: iki ayak borusunu, bir tepe borusuna 90° dirsek ek parçalarıyla birleştir. Ek parçalar kelepçeli (key clamp) ise allen vidasıyla sık; geçme dirsek ise akıllı uçlu vidayı yandan çakarak boruyu ek parçaya sabitle. Böylece kaynaksız, ters U biçiminde 5 kemer elde edersin.

3. İki taban kızağını, motosikletin park edeceği yere 110 cm ara ile paralel yerleştir. Zemine dübel-vida (beton) ya da ankraj kazığı (toprak) ile sabitle. Kızakların birbirine tam paralel ve aynı hizada olması, kemerlerin düzgün açılıp kapanması için şarttır.

4. Her kemerin iki ayağını, taban kızağı üzerinde 55 cm aralıklarla işaretlenen noktalara M8 cıvatayla bağla. Cıvatayı, kemer rahatça öne-arkaya yatabilecek kadar (sıkı ama kilitlemeden) sık; somunu kontra (gevşemez) somunla ya da somun + emniyet puluyla sabitle. Bu cıvatalar kemerlerin döndüğü pivotlardır.

5. Brandayı kemerlerin üzerine ser. Brandayı öndeki ve arkadaki kemerlere gergin, aradaki kemerlere ise hafif payla (katlanmaya izin verecek kadar) kelepçe ya da kuşgözü-bağ ile tuttur. Branda, kemerleri birbirine bağlayan ve akordeonu oluşturan parçadır; bu yüzden her kemere bağlanması önemlidir.

6. Aç-kapa dene: kemerleri öne çekince branda gerilmeli ve motosikletin üzeri kapanmalı; arkaya itince kemerler toplanıp branda büzülmeli. Kapalıyken öndeki kemeri bir mandal, çengel ya da yer ankrajıyla sabitle ki rüzgarda açılmasın.

Uygulamadan görüntüler

Aşağıdaki iki video, katlanabilir bir motosiklet örtüsünün ve dayanıklı bir branda garajın yapımını gösteriyor. Anlatım İngilizce ama iskelet ve branda mantığı görüntüden net anlaşılıyor.

Katlanabilir motosiklet örtüsü yapımı

Uzun ömürlü branda garaj yapımı

Rüzgar, sabitleme ve ipuçları

Bu tür branda garajların en büyük düşmanı rüzgardır. Kapalıyken öndeki kemeri mutlaka yere ya da bir ağırlığa sabitle; şiddetli rüzgarda garajı katlayıp toplamak en güvenlisidir. Taban kızaklarını zemine iyi ankrajlamak, bütün yapının uçmasını önler. Branda olarak su geçirmez ve UV dayanımlı (güneşte çabuk çürümeyen) bir tente seç; ucuz brandalar bir yazda parçalanır.

Diğer ipuçları: kesim uçlarını eğeleyip plastik boru tapasıyla kapatmak hem güvenli hem de suyun boru içine girmesini önler; galvaniz boru paslanmaya karşı dayanıklıdır, boyalı boru kullanacaksan kesim yerlerini rötuş boyayla kapat; brandanın üstünü öne doğru hafif eğimli tutarsan yağmur suyu birikmeden akar. Bu yazıdaki ölçüler ve yöntem yaygın uygulamalardan yola çıkılarak kendi anlatımımızla hazırlanmıştır; teknik çizimler tümüyle bize aittir. Ölçüleri kendi motosikletine göre uyarlayabilirsin.