Kaynaksız Metal Pergola ve Çardak İskeleti Nasıl Yapılır

Pergola ya da çardak, bahçeye gölge, dikey bahçe için destek ve keyifli bir oturma alanı kazandıran açık bir iskelettir. Metalden yapıldığında ahşaba göre daha ince kesitlerle daha geniş açıklıklar geçilebilir ve bakım daha az olur. En güzeli, bu iskeleti kaynak makinesi olmadan, hazır köşe bağlantı braketleri (köşebentler) ve cıvatalarla kurabilirsiniz; böylece hem kolay hem de gerektiğinde sökülebilir bir yapı elde edersiniz. Bu yazıda 300×300 cm taban ölçüsünde, 240 cm yüksekliğinde dört ayaklı bir metal pergola iskeletinin kaynaksız yapımını anlatıyoruz.

Pergolanın yapısı

Pergola dört ana parçadan oluşur: dört dikey ayak, ayakların üstünü çevreleyen dört kiriş (üst çerçeve) ve bu çerçevenin üstüne gölge için dizilen çıtalar (kadronlar). Tüm birleşimler köşe braketleri ve cıvatalarla yapılır: ayak-kiriş köşelerinde L ya da T braket, çıtalar için basit U kelepçe kullanılır. Ayaklar zemine ankraj cıvatalarıyla ya da betona gömülerek sabitlenir.

Pergola iskeleti: dört ayak, üstte çevreleyen kirişler ve gölge çıtaları; köşeler braketle (sarı), ayaklar zemine ankrajla (kırmızı) bağlanır.

Malzeme ve alet listesi

Gerekli malzemeler: 80×80 mm kutu profil (ayaklar için, dört adet 240 cm), 60×40 mm kutu profil (üst kirişler için), 40×20 mm profil ya da ahşap kadron (gölge çıtaları için), köşe birleşimleri için ağır hizmet L/T braketleri, ayak altına delikli taban plakaları, zemine sabitlemek için M12 çelik dübel (ankraj), M10 cıvata-somun-pul, çıtalar için U kelepçe ve cıvata ya da kendinden delen vida, çinko astar ve boya. Aletler: açılı taşlama, matkap, beton matkabı, su terazisi, uzun gönye, merdiven.

Ayakların dikilmesi ve zemine sabitlenmesi

Pergolanın dört ayağını, taban plakaları ve ankraj cıvatalarıyla betona sabitleyin. Her ayağın altına delikli taban plakasını (profilin içine giren köşebent üzerinden) cıvatalayın, ayağı yerine dikip su terazisiyle iki yönde dik olduğunu kontrol edin, plakadaki deliklerden zemini delip çelik dübellerle sabitleyin. Dört ayağın tam kare bir taban oluşturması için, önce zemine tebeşirle 300×300 cm bir kare çizip köşegenlerini eşitleyerek işaretlemek en sağlıklısıdır. Toprak zeminde ayakları betona gömerek de sabitleyebilirsiniz.

Üst kirişlerin montajı

Ayaklar sabitlendikten sonra üst kirişleri takın. Her köşede, ayak ile iki kirişin buluştuğu noktaya bir köşe braketi yerleştirip cıvatalarla bağlayın. Kirişleri takarken bir yardımcıyla çalışmak ve kirişleri geçici olarak işkenceyle tutturmak işi çok kolaylaştırır. Kirişlerin yatay olduğunu (ya da yağmur suyu aksın diye çok hafif eğimli olduğunu) su terazisiyle kontrol edin. Dört kiriş de bağlanınca üst çerçeve tek parça gibi rijitleşir.

Köşe birleşimi: ayak ile kirişler bir T/L braket üzerinden birden fazla yönde cıvatalanır; kaynaksız olmasına rağmen köşe rijit kalır.

Gölge çıtalarının montajı

Üst çerçeve hazır olunca, gölge veren çıtaları (kadronları) kirişlerin üzerine eşit aralıklarla dizin ve her birini U kelepçe + cıvata ya da kendinden delen vidayla sabitleyin. Çıtaların arasındaki boşluk gölge miktarını belirler: sık dizilen çıtalar daha çok gölge, seyrek çıtalar daha çok ışık verir. Çıtaların yönünü güneşin geliş açısına göre seçmek, günün istediğiniz saatinde daha çok gölge almanızı sağlar. Üzerine gölgelik bezi, sarmaşık bitki ya da polikarbon levha da ekleyebilirsiniz.

Sağlamlaştırma, koruma ve son işlemler

Rüzgar alan açık alanlarda pergolanın yanlara sallanmasını önlemek için köşelere birer köşegen destek (payanda) ekleyin; ayak ile kiriş arasına 45 derece bağlanan kısa profiller, yapıyı belirgin biçimde sağlamlaştırır. Tüm metal yüzeyleri, özellikle kesim uçlarını ve delikleri astarlayıp iki kat dış cephe boyasıyla boyayın. Zemine ve betona temas eden ayak bölümlerine ekstra koruyucu uygulayın. Galvanizli profil ve paslanmaz cıvata, dış mekân yapısının ömrünü uzatır.

Uygulamalı videolar

Bu iskeleti duvara yaslı bir sundurma (tek eğimli), üzeri kapalı bir çardak ya da salıncak taşıyan bir bahçe köşesi olarak da uyarlayabilirsiniz. Bir sonraki yazıda kaynaksız bisiklet park standı yapımını ele alacağız.