Tıkanan Lavabo ve Gider Açma

Yavaş akan ya da tamamen tıkanan lavabo ve gideri pompadan sifon temizliğine kadar kimyasala başvurmadan güvenle açmak için gereken tüm yöntemleri adım adım anlattık.

Lavabo neden tıkanır

Lavabo ve gider tıkanıklığı evde en sık karşılaşılan tesisat sorunudur ve genelde yavaş yavaş gelişir. Mutfak lavabolarında başlıca sebep yağ, yemek artıkları ve çay telvesinin zamanla boru iç cidarında birikip akışı daraltmasıdır. Sıvı yağ sıcakken akıp gider boruda soğuyunca katılaşır ve bir tıkaç oluşturur.

Banyo lavabolarında ise asıl suçlu saç, sabun kalıntısı ve diş macunu birikintisidir. Saç teller, sifonun içinde yumak yapar ve zamanla suyun geçişini engeller. Tıkanıklık genelde önce suyun yavaş akmasıyla kendini belli eder, sonra tamamen durur. Erken müdahale ederseniz sorun basit bir temizlikle çözülür; ihmal ederseniz tıkaç sertleşir ve açması zorlaşır. İyi haber şu ki, tıkanıklıkların büyük çoğunluğu usta çağırmadan, basit aletlerle evde açılabilir.

Kimyasalsız basit yöntemler

Tıkanıklığa ilk müdahale genelde en basit yöntemlerle olur. Kaynar su, özellikle mutfakta yağ kaynaklı tıkanmalarda etkilidir; bir çaydanlık kaynar suyu gidere yavaşça dökmek yağı yumuşatıp açabilir. Porselen lavabolarda suyu kaynar değil çok sıcak dökün, ani sıcaklık porseleni çatlatabilir.

İkinci klasik yöntem karbonat ve sirke karışımıdır. Gidere yarım su bardağı karbonat döküp üzerine bir bardak sirke eklediğinizde oluşan köpük, organik kalıntıları çözmeye yardımcı olur. On beş dakika bekleyip ardından sıcak suyla durulayın. Bir diğer etkili yöntem lastik pompadır (pistole). Lavaboda bir miktar su bırakıp pompayı giderin üstüne tam oturtun ve kuvvetlice birkaç kez bastırıp çekin; oluşan basınç farkı tıkacı yerinden oynatır. Çift gözlü lavabolarda ya da taşma deliği olanlarda diğer deliği ıslak bezle kapatmak pompanın gücünü artırır.

Sifonu sökerek temizleme

Basit yöntemler işe yaramazsa en kesin çözüm sifonu sökmektir. Sifon, lavabonun altındaki U ya da P şeklindeki boru parçasıdır ve tıkanıklıkların çoğu tam burada birikir. Sökmeden önce altına bir kova ya da leğen koyun, çünkü içinde su ve pislik kalmıştır.

Sifonun iki ucundaki plastik somunları elle ya da hafifçe pensyle gevşetin; genelde elle açılacak kadar gevşektirler. Sifonu çıkardığınızda içindeki saç yumağını, yağ ve kalıntı birikintisini göreceksiniz. İçini bir fırça ya da tel yardımıyla iyice temizleyin, sıcak sabunlu suyla durulayın. Bu sırada lavabodan gelen boruyu ve duvara giden çıkışı da kontrol edin, tıkaç orada da olabilir. Temizlikten sonra sifonu geri takarken somunların contalarının yerinde olduğundan emin olun ve somunları elle sıkın. Aşırı sıkmak plastik dişleri soyar. Takıp suyu açarak sızıntı olup olmadığını kontrol edin.

İnatçı tıkanıklıklar ve spiral

Tıkanıklık sifonda değil daha ileride, duvarın içindeki ana boruda ise sifon temizliği yetmez. Bu durumda tel spiral (klozet/lavabo açma teli) devreye girer. Spiralin ucunu gidere ya da sökülmüş sifonun duvar çıkışına sokun ve sap kısmını çevirerek ilerletin. Spiral bir dirsekten geçerken direnç hissedersiniz, zorlamadan çevirerek geçirin.

Tıkaca ulaştığınızda spiralin ucu ya tıkacı parçalar ya da ona dolanarak dışarı çeker. Birkaç kez ileri geri hareket ettirip çekin. Spirali çıkardıktan sonra bol sıcak suyla borunun içini durulayın. Eğer eviniz çok sık tıkanıyorsa ve spiral bile zorlanıyorsa, sorun ana tahliye hattında olabilir; bu noktada profesyonel bir tesisatçının basınçlı su ya da uzun spiral makinesiyle müdahalesi gerekebilir. Ama günlük tıkanıklıkların neredeyse tamamı burada anlatılan yöntemlerle evde çözülür.

Sık yapılan hatalar

En yaygın hata ilk çare olarak güçlü kimyasal açıcılara başvurmaktır. Bu kimyasallar boruyu aşındırır, özellikle eski metal ve ince plastik borulara zarar verir, ayrıca sifonu söktüğünüzde cildinize sıçrayıp yakabilir. Kimyasalı mümkün olduğunca son çare olarak ve talimatına uyarak kullanın.

İkinci hata porselen lavaboya kaynar su dökmektir; ani sıcaklık çatlağa yol açabilir. Üçüncü hata pompayı yanlış kullanmaktır; gider tam kapanmadan ya da su olmadan pompalamak etkisizdir. Bir diğer hata sifon somunlarını aşırı sıkıp plastik dişleri soymaktır, bu sonradan sızıntı yapar. Son olarak, tıkanıklığı sürekli yaşıyorsanız asıl hata sebebi ortadan kaldırmamaktır; mutfakta yağı gidere dökmemek, banyoda gidere saç süzgeci koymak, tıkanıklığı en baştan önler.

Tıkanıklığı önleme

Tıkanıklığı açmak kadar önemli olan onu bir daha yaşamamaktır. Mutfakta en önemli kural sıvı yağı lavaboya dökmemektir; yağı bir kaba toplayıp çöpe atın. Yemek artıklarını gidere göndermeden önce tabaklardan sıyırın ve giderin üstüne mutlaka bir süzgeç koyun. Ara sıra gidere kaynar su dökmek, henüz katılaşmaya başlamış yağı temizler.

Banyoda ise saç en büyük düşmandır. Giderin üstüne ince delikli bir saç süzgeci yerleştirmek, saçın sifona ulaşmasını büyük ölçüde engeller. Bu basit süzgeçler çok ucuzdur ve tıkanıklıkların çoğunu daha başlamadan önler. Ayda bir kez karbonat ve sıcak su ile giderleri temizlemek de birikintilerin sertleşmesini geciktirir. Bu küçük alışkanlıklar, sık sık tıkanıklıkla uğraşmaktan ve usta masrafından sizi kurtarır.

İlgili Videolar