Fayans Derz Dolgusu Yenileme

Kararan ya da dökülen fayans derzlerini kazımaktan yeni derz dolgusunu çekmeye kadar banyo ve mutfakta temiz ve dayanıklı bir sonuç almak için gereken tüm adımları anlattık.

Derz neden bozulur ve ne zaman yenilenir

Derz, fayanslar arasındaki boşlukları dolduran ve suyun alttaki yüzeye sızmasını önleyen dolgu malzemesidir. Yıllar içinde derz nem, temizlik maddeleri ve mekanik aşınma yüzünden yıpranır. Kararma ve küflenme en sık görülen sorundur; özellikle banyo zemininde ve duş alanında derzler zamanla siyahlaşır.

Daha ciddi bir durum derzin ufalanması, dökülmesi ve aralarda boşluk oluşmasıdır. Derz dökülünce su doğrudan fayansın altına girer, bu da fayansların zamanla yerinden oynamasına ve altında küf oluşmasına yol açar. Parmağınızla kazıdığınızda toz gibi dökülen, çatlamış ya da kısmen boşalmış derzleri görmezden gelmeyin. Sadece yüzeysel kararma varsa bazen temizlik yeterli olabilir ama derz ufalanıyor ya da boşluk varsa yenilemek gerekir. Derz yenileme, doğru malzeme ve biraz sabırla evde yapılabilecek bir iştir.

Malzemeler ve derz çeşitleri

Derz yenilemek için gerekenler: eski derzi kazımak için derz kazıma aparatı ya da ucu sivri bir el aleti, yeni derz tozu ya da hazır macun, karıştırmak için bir kap, derzi aralara yedirmek için lastik derz malası (çekpas), ve fazlalığı almak için sünger ve kova. Toz halinde derz daha ekonomiktir ama su ile karıştırmanız gerekir; hazır macun derz pratiktir, direkt kullanılır.

Derz çeşitleri arasında çimento esaslı derzler en yaygınıdır ve çoğu iç mekan için uygundur. Suya en çok maruz kalan yerler, örneğin duş zemini ve havuz kenarı için epoksi derz kullanılır; epoksi su geçirmez ve küf tutmaz ama uygulaması daha zordur. Derz genişliğine göre ince ya da kalın derz seçin; 3 milimetreden dar aralıklar için ince derz, geniş aralıklar için kumlu kalın derz uygundur. Renk seçiminde mevcut derzinizin tonuna yakın bir renk almak, yama gibi durmasını önler.

Eski derzi kazıma

Yeni derz, eskisinin üstüne çekilmez; önce bozuk derzi aralardan temizlemeniz gerekir. Derz kazıma aparatını fayansların arasındaki çizgiye yerleştirip ileri geri hareketlerle eski derzi kazıyın. Elektrikli bir derz kazıma ucu varsa iş çok hızlanır ama elle de yapılabilir. Amaç, derzin üst katmanını birkaç milimetre derinliğinde temizlemektir, mutlaka tamamını sökmeniz gerekmez ama gevşek ve dökülen kısımlar kesinlikle çıkmalıdır.

Kazıma sırasında fayansın köşelerine dikkat edin; aparatı eğik tutarsanız fayans kenarını çentikleyebilirsiniz, bu da onarılmaz bir iz bırakır. Yavaş ve kontrollü çalışın. Kazıma bittikten sonra aralarda kalan tozu bir fırça ya da elektrik süpürgesiyle temizleyin. Son olarak yüzeyi nemli bir süngerle silin ve kurumasını bekleyin. Temiz, tozsuz ve boşlukları açılmış aralar, yeni derzin düzgün yerleşmesini sağlar.

Yeni derzi çekme

Toz derz kullanıyorsanız ambalajdaki orana göre su ekleyip macun kıvamına gelene kadar karıştırın; çok sulu olursa tutmaz, çok katı olursa aralara yedirilmez. Karışımı on dakika dinlendirip bir kez daha karıştırmak kıvamı stabilize eder. Hazır macun derzde bu adım yoktur.

Derzi lastik malaya alın ve fayans aralarına çapraz hareketlerle bastırarak yedirin. Çapraz gitmek, derzin aralara tam dolmasını ve mala ucunun aralardan derz çekmesini önler. Tüm aralar dolduktan sonra birkaç dakika bekleyin ki derz hafifçe tutsun. Ardından nemli bir süngerle, fazla bastırmadan fayans yüzeyindeki fazla derzi silin. Süngeri sık sık durulayın ve çok ıslak olmamasına dikkat edin, fazla su derzi aralardan çeker. Yüzey kuruyunca fayanslarda hafif bir pus kalır; bunu kuru bir bezle parlatarak temizleyebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

En sık hata eski derzi kazımadan üstüne yeni derz sürmektir. İnce bir tabaka olarak üste sürülen derz tutmaz, kısa sürede dökülür. Mutlaka gevşek eski derzi temizleyin.

İkinci hata derz karışımını yanlış kıvamda hazırlamaktır. Fazla sulu derz çatlar ve zayıf olur, fazla katı derz aralara girmez. Üçüncü hata, derzi silerken çok ıslak sünger kullanmaktır; bu, henüz tutmamış derzi aralardan çekip çukur bırakır. Süngeri iyice sıkın. Bir diğer hata, yanlış ortama yanlış derz seçmektir; sürekli ıslanan duş zeminine normal çimento derz çekmek yerine suya dayanıklı seçenek kullanmak gerekir. Son olarak, derz tam kurumadan zemini ıslatmak dayanımını düşürür, kuruma süresine mutlaka uyun.

Kuruma ve bakım

Derz çektikten sonra ürünün kuruma süresine uyun. Çimento esaslı derzler genelde 24 saatte yüzeyde kurur ama tam sertleşme birkaç günü bulabilir. Bu süre boyunca zemini ıslatmamaya çalışın, özellikle duş alanında sabırlı olun. Erken su teması derzin zayıf kalmasına yol açar.

Derzin ömrünü uzatmak için birkaç basit alışkanlık yeterlidir. Banyoyu kullandıktan sonra havalandırmak nemin derzde birikmesini azaltır. Derzleri ara sıra yumuşak bir fırça ve hafif temizleyiciyle fırçalamak küfü başlamadan durdurur; sert kimyasallar ve metal fırçalar derzi aşındırır, onlardan kaçının. İsterseniz kuruyan derzin üstüne derz koruyucu (sealer) sürerek su ve leke tutmasını azaltabilirsiniz. İyi uygulanmış bir derz uzun yıllar dayanır; sadece ara sıra kararmaları temizleyip gerektiğinde noktasal tamir yaparak bütünlüğünü koruyabilirsiniz.

İlgili Videolar