Telefon Hoparlör ve Mikrofon Tamiri
Karşı tarafın sesini duyamamak, konuşmanın anlaşılmaması ya da müzikte cızırtı; bunların hepsi telefonun ses sistemiyle ilgilidir. Telefonda birden fazla hoparlör ve mikrofon bulunur ve her birinin görevi farklıdır. Bu rehberde bu parçaların nasıl çalıştığını, hangi firmaların ürettiğini ve aynı modüllerin başka hangi modellerde kullanıldığını teknik detaylarıyla açıklıyor; ardından arızaları teşhis edip değişimi anlatıyoruz.
İçindekiler
Telefondaki Hoparlör ve Mikrofonlar
Bir telefonda genellikle iki tür hoparlör vardır: kulağa dayayınca konuşmayı duyduğun kulaklık hoparlörü (earpiece) ve zil sesi ile müzik için kullanılan daha güçlü ana hoparlör (loudspeaker). Modern amiral gemilerinde bu ikisi birlikte stereo ses verir. Hoparlörler, küçük bir mıknatıs, ses bobini ve diyaframdan oluşan minyatür elektrodinamik sürücülerdir.
Mikrofon tarafında ise çoğu telefonda iki ya da üç adet MEMS mikrofon bulunur: biri altta ağza yakın (ana mikrofon), biri üstte ve biri arkada gürültü engelleme (noise cancellation) için. MEMS mikrofonlar, silikon çip üzerine üretilen minik membranlı sensörlerdir ve geleneksel mikrofonlara göre çok daha küçük ve dayanıklıdır.
Bu ses bileşenlerinin dünya üretiminde Çinli AAC Technologies ve Goertek ile ABD merkezli Knowles başı çeker; MEMS mikrofon pazarında Knowles uzun süre lider olmuştur. Sesi işleyen ses kodek yongaları ise sıklıkla Cirrus Logic ya da Qualcomm üretimidir. Aynı ses modülü, bir üreticinin farklı modellerinde sıklıkla ortak kullanılır.
Arızanın Yerini Belirleme
Ses sorununu çözmenin ilk adımı hangi parçanın arızalı olduğunu bulmaktır. Karşı tarafı normal aramada duyamıyor ama hoparlörlü konuşmada duyuyorsan sorun kulaklık hoparlöründedir. Zil sesi ve müzik gelmiyorsa ana hoparlör arızalıdır. Seni karşı taraf duymuyorsa sorun mikrofondadır.
Mikrofon testini sesli not kaydı uygulamasıyla kolayca yapabilirsin: alttaki ana mikrofonu, hoparlörlü aramada kullanılan mikrofonu ve video çekimindeki mikrofonu ayrı ayrı test et; hepsi farklı fiziksel mikrofonlardır. Böylece hangi mikrofonun gittiğini ayırt edersin. Sorun tüm ses çıkış ve girişlerinde aynı anda görülüyorsa muhtemelen ses kodek yongası ya da yazılım kaynaklıdır, tek bir parça değil.
Yazılım ve Tıkanıklık Kontrolü
Donanıma geçmeden önce basit nedenleri ele. Hoparlör ve mikrofon delikleri cepte biriken toz, tüy ve kirle tıkanabilir; bu, sesi boğuk ve kısık yapar. Yumuşak bir fırça ya da düşük basınçlı hava ile delikleri nazikçe temizle, sivri metal cisim sokma. Kılıf ve ekran koruyucunun hoparlör deliğini kapatmadığından emin ol.
Yazılım tarafında ses ayarlarını, sessiz/titreşim modunu ve Bluetooth bağlantısını kontrol et; telefon bir Bluetooth cihaza bağlıysa ses oraya gidiyor olabilir. Güvenli modda ya da bir ses testi kodunda deneyerek üçüncü taraf uygulamalarının sorunu tetikleyip tetiklemediğini gör. Bu adımlar ses sorunlarının önemli bir kısmını parça değiştirmeden çözer.
Hoparlör ve Mikrofon Değişim İşlemi
Değişim için telefonu açman gerekir. Ana hoparlör genellikle telefonun alt kısmında, kendi plastik kutusu içinde ayrı bir modül olarak bulunur ve birkaç vida ile metal temas yaylarıyla anakarta bağlanır; bu yüzden değişimi görece kolaydır. Kulaklık hoparlörü ise çoğunlukla ekran modülünün üst kısmına ya da ayrı bir flex kabloya entegredir.
Ana mikrofon çoğu modelde şarj soketi kartının (charging flex) üzerinde yer alır; bu yüzden mikrofon arızasında çoğu zaman tüm alt kart değiştirilir. Üstteki ve arkadaki mikrofonlar ise ekran ya da anakart flex üzerinde olabilir. Parçayı sökerken su ve toz contalarının (mesh/gasket) yerini koru; bu küçük ağ filtreleri hem sesi düzgün iletir hem de toz girişini engeller.
Yeni parçayı takarken temas yaylarının ve flex konnektörlerin tam oturduğundan emin ol; gevşek bir temas yayı sesin hiç gelmemesine ya da cızırtıya yol açar.
Değişim Sonrası Test ve Bakım
İşlem sonrası tüm ses yollarını tek tek test et: bir arama yaparak hem kulaklık hoparlörünü hem mikrofonu, hoparlörlü aramayı, zil sesini, müzik çalmayı ve video kaydındaki sesi kontrol et. Gürültü engelleme mikrofonunun çalıştığını, gürültülü ortamda arama yaparak karşı tarafa sorarak doğrulayabilirsin.
Uzun vadeli bakım için hoparlör ve mikrofon deliklerini düzenli temizle, telefonu tozlu ve nemli ortamlardan koru. Su contası bir kez bozulduysa telefonun su direnci düşer; bunu bilerek kullan. Ses hâlâ düzgün değilse ve tüm parçalar sağlamsa sorun anakarttaki ses yongasında olabilir ve bu, mikro lehim gerektiren ileri düzey bir onarımdır.
