Pet Şişeden Askılı Saksı Yapımı
Attığımız pet şişeler aslında balkon için bedava birer saksıya dönüşebilir. Biraz kesme ve bir parça iple, hem çöpü azaltıp hem de balkonunu yeşillendirecek askılı saksılar yapmak mümkün. Bu yazıda pet şişeden askılı saksı yapımını anlatıyorum.
Neden Pet Şişe
Pet şişeler hafif, bedava ve her evde bolca bulunur; bu da onları balkon bahçeciliği için ideal bir geri dönüşüm malzemesi yapar. Normalde çöpe giden bir şişe, birkaç dakikalık işle kullanışlı bir saksıya dönüşür. Hem bütçene dokunmaz hem de plastiğe ikinci bir hayat verirsin.
Hafif olmaları askılı sistemler için büyük avantaj; korkuluğa ya da duvara asıldıklarında taşıması kolaydır. Üstelik şeffaf olanlarında kök gelişimini gözlemleyebilirsin. Aşağıdaki çizim gerekli malzeme ve işlemleri özetliyor.

Hangi Şişe ve Hangi Bitki
Her boy şişe işe yarar ama kullanım amacına göre seçmek gerekir. 1,5 litrelik şişeler otlar ve küçük yeşillikler için yeterken, 5 litrelik büyük şişeler marul ve çilek gibi biraz daha yer isteyen bitkiler için uygundur. Kalın plastikli şişeler güneşte daha uzun dayanır.
Bitki seçiminde kural basittir: kökü sığ ve hafif olanlar. Fesleğen, nane, maydanoz, roka, marul ve çilek pet şişe saksıda gayet mutlu olur. Derin kök salan domates ya da biber bu kadar küçük hacimde zorlanır.
Farklı Kesim Tasarımları
Pet şişeyi birkaç farklı şekilde saksıya çevirebilirsin. En yaygını şişeyi yan yatırıp üst yüzeyinde dikdörtgen bir pencere açmaktır; böylece uzun, yatay bir ekim alanı elde edersin. Bir diğeri şişeyi ortadan kesip alt kısmını saksı olarak kullanmaktır.
Daha yaratıcı bir yöntem şişeyi baş aşağı asmaktır; ağzı aşağı bakacak şekilde kesilen şişe hem şık durur hem de doğru kurulduğunda kendi kendini sulayan bir sisteme dönüşür. Tasarımı balkonundaki yere ve asacağın bitkiye göre seçebilirsin.
Güvenli Askı Nasıl Kurulur
Askılı saksıda en kritik konu güvenliktir, çünkü sulanınca saksı ağırlaşır ve düşerse hem bitkiye hem de aşağıdakilere zarar verir. Bu yüzden ipi ya da teli şişenin dengeli iki ya da üç noktasından geçir ve yükü eşit dağıt.
İnce poşet ipi yerine sağlam bir halat, makrome ipi ya da plastik kaplı tel kullan. Astığın çengelin ya da kancanın da bu ağırlığı taşıyacak kadar sağlam olduğundan emin ol. Rüzgarlı balkonlarda sallanmayı azaltmak için alttan da hafifçe sabitlemek iyi olur.
Adım Adım Yapımı
Önce şişeyi yıkayıp etiketini çıkar. Seçtiğin tasarıma göre kesim çizgisini kalemle işaretle ve keskin bir maket bıçağı ya da makasla dikkatlice kes; kesik kenarları pürüzlüyse hafifçe düzelt ki ipi yıpratmasın.
Alt kısma, fazla suyun akması için 3-4 küçük drenaj deliği aç. İki yandan ipi geçirip askıyı oluştur, içine hafif saksı toprağı doldur ve bitkiyi dik. Son olarak sağlam bir yere asıp ilk sulamayı yap. Akış şeması tüm adımları sırayla gösteriyor.

Kendi Kendine Sulama Varyasyonu
Pet şişenin en akıllı kullanımlarından biri kendi kendine sulayan saksıdır. Şişeyi ortadan keser, üst (ağızlı) kısmı ters çevirip alt kısmın içine yerleştirirsin. Şişe kapağının olduğu yere bir parça kumaş fitil geçirirsin; alt hazneye koyduğun su, fitil yoluyla toprağa yavaşça çıkar.
Bu sistem özellikle sık sık sulayamadığın dönemlerde ya da tatillerde işe yarar. Bitki suyu ihtiyacı kadar kendi çeker, toprak ne kurur ne de boğulur. Birkaç şişeyle denemesi hem eğlenceli hem de öğreticidir.
Dayanıklılık ve Sık Hatalar
Pet plastiği güneşte zamanla kırılganlaşır ve rengi solar; bu yüzden pet şişe saksılar genelde bir iki sezon dayanır, sonra yenilenmesi gerekir. Daha uzun ömür için şişeyi açık renge boyamak hem güneş etkisini azaltır hem de daha şık durur.
En sık yapılan hata drenaj deliği açmayı unutmaktır; su birikince kökler çürür. Bir diğeri zayıf iple asıp saksının düşmesine yol açmaktır. Son olarak şişeyi aşırı büyük bitkiyle doldurmak köklerin sıkışmasına neden olur; hacme uygun bitki seçmek en doğrusudur.
Pet Şişeden Saksı Yapımı Videoları
İlk videoda pet şişeden saksı yapımını adım adım izleyebilirsin.
İkinci videoda pet şişeden pratik bir saksı fikri gösteriliyor.
Birkaç pet şişe, biraz ip ve küçük bir çabayla balkonun için bedava, hafif ve şık saksılar elde edebilirsin. Hem çöpü azaltman hem de yeşili artırman açısından keyifli bir geri dönüşüm uğraşı.