Bisiklet Vites ve Zincir Bakımı
Vitesler düzgün geçmediğinde ya da zincir kirli ve paslı olduğunda pedal çevirmek zorlaşır, parçalar hızla aşınır. Düzenli zincir temizliği ve basit vites ayarı ile sürüşün hem akıcı hem sessiz olur. Bu rehberde zinciri temizlemeyi, yağlamayı ve vites geçişlerini ayarlamayı adım adım anlatıyoruz.
İçindekiler
Zinciri Temizleme
Kirli zincir, dişlileri ve aktarıcıları aşındırır. Zinciri temizlemek için bir fırça ve zincir temizleyici (ya da gazyağı/sökücü) kullan. Pedalı geriye çevirerek zinciri döndür ve fırçayı baklaların arasına sürterek biriken çamur ile yağı çıkar.
Özel zincir temizleme aparatı varsa içine temizleyici koyup zinciri geçirerek çok daha hızlı sonuç alırsın. Temizlik sonrası zinciri kuru bir bezle silerek fazla nemi al.
Zinciri Yağlama
Temiz ve kuru zincire uygun bir bisiklet zincir yağı sür. Her baklaya bir damla gelecek şekilde pedalı çevirerek tüm zinciri yağla. Birkaç dakika beklet, sonra fazla yağı bezle sil; dışarıda kalan yağ toz ve kir toplar.
Kuru havalarda ince (dry) yağ, yağışlı koşullarda kalın (wet) yağ tercih edilir. Asla motor yağı veya WD-40 gibi çözücüleri kalıcı yağ yerine kullanma; bunlar koruma sağlamaz.
Zincir Aşınmasını Ölçme
Zincir zamanla uzar ve dişlileri bozmaya başlar. Zincir ölçer (chain checker) ile aşınmayı kontrol edebilirsin. Ölçer %0,75 veya üzerini gösteriyorsa zinciri değiştirmek gerekir. Aşınmış zinciri geç değiştirirsen dişlileri de yenilemek zorunda kalırsın.
Ölçerin yoksa cetvel yöntemi de işe yarar: 12 baklanın mesafesi belirgin şekilde 304,8 mm üzerindeyse zincir uzamış demektir.
Arka Vites (Aktarıcı) Ayarı
Vites yukarı/aşağı tam geçmiyorsa arka aktarıcının ayar vidasıyla ince ayar yap. Zinciri en küçük dişliye al ve ayar vidasını (barrel adjuster) kullanarak teli ger. Zincir büyük dişliye tırmanmakta zorlanıyorsa vidayı saat yönü tersine çevir, gereğinden hızlı geçiyorsa saat yönünde çevir.
H ve L vidaları ise zincirin en uçtaki dişlilerden dışarı atmasını engeller; bu vidalara ancak zincir en uçta takılıyorsa küçük dokunuşlar yap.
Ön Vites Ayarı ve Test
Ön aktarıcıda zincir aynaya sürtüyorsa aktarıcı kafesinin konumunu ayar vidalarıyla düzelt. Kafes, dişlilerin yaklaşık 2 mm üzerinde ve zincire paralel olmalı. Sürtünme sesi gidene kadar küçük ayarlar yap.
Tüm ayarlar sonrası bisikleti sehpaya alıp ya da yürüyerek tüm vites kombinasyonlarını dene. Zincirin sessiz, takılmadan ve hızlı geçtiğinden emin olduğunda ayar tamamdır.
