Elde ve Makineyle Düğme ve Çıtçıt Dikmek
Düşen düğmeyi yerine dikmeyi, kalın kumaşa saplı düğme yapmayı, çıtçıt ve kopça takmayı elde ve dikiş makinesiyle bol görselle adım adım anlatıyoruz.
Düğme Çeşitleri ve Yeri Belirleme
Düğmeler delik sayısına ve yapısına göre ayrılır. En yaygınları iki ve dört delikli düz düğmelerdir; bunlar gömlek, bluz ve günlük giysilerde kullanılır. Paltolarda ise arkasında hazır bir ayak bulunan saplı (ayaklı) düğmeler tercih edilir, çünkü kalın kumaşın üstünde rahat durur.
Yeni bir düğme dikmeden önce yerini doğru belirlemek şarttır. Giysiyi ilikle, iliğin ortasından bir toplu iğne ya da kalemle karşı parçaya iz al; düğme tam bu noktaya gelmeli ki giysi düzgün kapansın.
Bağlantı Türleri
Düğme tek seçenek değildir. Giysinin türüne ve istediğin kapanmaya göre çıtçıt ya da kopça da kullanabilirsin. Aşağıdaki tablo hangi bağlantının nerede işe yaradığını özetliyor.
Nelere İhtiyacın Var
Düğme ve çıtçıt işleri için küçük bir dikiş seti yeterlidir. Çıtçıt ve kopça için ek olarak ilgili parçalar gerekir.
- Dikilecek düğme, çıtçıt ya da kopça
- Sağlam dikiş ipliği (düğme için biraz kalıncası)
- İğne, makas ve toplu iğne
- Sap boşluğu için kibrit çöpü veya kürdan
- İsteğe bağlı dikiş makinesi (düğme ayağı ve ayarı olan)
Elde Düğme Dikme
Elde düğme dikmek en temel tamir becerisidir. İpliği çift kat yapıp ucunu düğümle, iğneyi kumaşın altından düğme deliğine doğru çıkar. İki delikli düğmede iki delik arasında gidip gel; dört delikli düğmede ise delikleri ya paralel iki çizgi ya da çapraz olacak şekilde geç.
Yaklaşık altı sekiz tur yeterlidir. Son turda iğneyi kumaşın altına al, ipliği birkaç kez küçük bir ilmekten geçirerek düğümle ve fazlalığı kes. Deliklerden hep aynı düzende geçmek düğmenin düzgün durmasını sağlar.
Sap Oluşturarak Kalın Kumaşa Düğme Dikme
Palto, kaban ve kot gibi kalın kumaşlarda düğmeyi doğrudan kumaşa yapıştırırcasına dikmek yanlıştır; giysi kapanırken düğmenin altında yer kalmaz. Bunu önlemek için düğme ile kumaş arasına bir kibrit çöpü ya da kürdan koy ve düğmeyi gevşek dik.
Dikiş bitince çöpü çek, düğme ile kumaş arasında oluşan iplikleri birkaç kez sararak küçük bir sap oluştur ve alttan düğümle. Bu sap, düğmenin kalın kumaşın üstünde rahatça oturmasını sağlar.
Çıtçıt ve Kopça Takma
Çıtçıt, dişi ve erkek olmak üzere iki parçadan oluşur; biri giysinin üst, diğeri alt parçasına dikilir. Her parçanın çevresindeki küçük deliklerden birkaç ilmek geçerek sağlamca tuttur. İki parçanın tam üst üste gelmesine dikkat et, yoksa giysi çarpık kapanır.
Kopça ise daha çok pantolon beli ve etek kemerinde kullanılır; bir kanca ve bir halkadan oluşur, dışarıdan görünmez ve gergin yerlerde sağlam durur. Dikişli çıtçıt yerine pratik olması için pres (çakma) çıtçıtlar da vardır; bunlar özel bir pense ya da kalıp ile kumaşa çakılır.
Dikiş Makinesiyle Düğme Dikme
Birçok dikiş makinesi düğme dikebilir. Bunun için makineyi zikzag ayarına al, dişlileri (transport) düşür ve özel düğme ayağını tak. Düğmeyi yerine koyup zikzag genişliğini deliklerin arasına tam oturacak şekilde ayarla, sonra yavaşça birkaç ilmek at.
Makineyle dikişte sap oluşmaz; kalın kumaşta sap gerekiyorsa düğmenin üstüne bir toplu iğne koyarak ilmeklerin hafif gevşek kalmasını sağlar, sonra elde sarma yaparak sapı tamamlarsın.
İzleyerek Yap
Düğmeyi hem elde hem makinede, düz ve saplı olarak dikmeyi gösteren bir video.
Çıtçıtı elde dikmeyi adım adım anlatan ikinci bir video.
