Ay’ın Evreleri Maketi Nasıl Yapılır? 8 Evreli Model
Ay’ın evreleri maketi, Ay’ın bir ay boyunca geçirdiği yeni ay, hilal, dördün ve dolunay gibi sekiz evreyi gösteren, fen ve astronomi derslerinin sevilen projesidir. Siyah bir taban ve beyaz-siyah boyalı dairelerle kolayca yapılır. Aşağıda sekiz evre, evrelerin neden oluştuğu, model yerleşimi ve adım adım yapılışı var. Zorluk başlangıç; süre 2 saat.
Ay’ın Evreleri Maketi İçin Gerekli Malzemeler
Şunları hazırlayın: siyah fon kartonu ya da koyu boyalı yuvarlak/kare taban; sekiz adet eşit daire (beyaz kartondan kesilmiş ya da strafor top yarımları); siyah ve beyaz akrilik boya; ince fırça; merkeze koyacağınız küçük bir mavi Dünya (boncuk ya da boyalı top); yapıştırıcı ve etiketler. Yenebilir model için kremalı bisküviler (Oreo gibi) de kullanılabilir.
Ay’ın Sekiz Evresi
Ay bir ay boyunca sırasıyla şu evrelerden geçer: yeni ay (tamamen karanlık), büyüyen hilal, ilk dördün (yarısı aydınlık), büyüyen şişkin ay, dolunay (tamamen aydınlık), küçülen şişkin ay, son dördün ve küçülen hilal. Aydınlık kısım bir taraftan başlayıp büyür, dolunayda tamamlanır, sonra diğer taraftan küçülür. Aşağıdaki çizim sekiz evreyi sırayla gösteriyor.
Evreler Neden Oluşur?
Ay kendi ışığını üretmez; Güneş’ten aldığı ışığı yansıtır. Ay, Dünya’nın çevresinde dönerken Güneş’e göre konumu sürekli değişir ve biz Ay’ın her zaman farklı büyüklükte bir aydınlık kısmını görürüz. Ay, Güneş ile Dünya arasındayken karanlık yüzünü görürüz (yeni ay); tam karşı taraftayken aydınlık yüzünü görürüz (dolunay). Aşağıdaki şema bu konumları gösteriyor.
Model Tabanında Yerleşim
Evreleri bir daire üzerine, saat yönünde sırayla dizmek en anlaşılır yöntemdir. Merkeze küçük bir Dünya koyun; çevresine sekiz evreyi eşit aralıklarla yerleştirin. Her daireyi o evrede göründüğü kadar aydınlık (beyaz) ve karanlık (siyah) boyayın: yeni ay tamamen siyah, dolunay tamamen beyaz, dördünler yarım. Aşağıdaki çizim taban yerleşimini gösteriyor.
Adım Adım Ay Evreleri Maketi Yapımı
Adım adım: (1) Sekiz eşit daireyi kesin ve önce hepsini siyah boyayın (ya da strafor yarım küreleri kullanın). (2) Her daireye, temsil ettiği evreye göre beyaz kısmı boyayın: yeni ay hiç beyaz almaz, hilal ince bir dilim, ilk/son dördün tam yarım, şişkin ay büyük kısım, dolunay tamamen beyaz. Aydınlık tarafın yönüne dikkat edin (büyürken bir yandan, küçülürken diğer yandan). (3) Siyah tabana bir daire çizin ve sekiz evreyi saat yönünde eşit aralıkla yapıştırın. (4) Merkeze küçük Dünya’yı koyun. (5) Her evrenin altına adını yazan etiket ekleyin. Aşağıdaki çizim akışı gösteriyor.
Düzgün Bir Ay Evreleri Maketi İçin Püf Noktaları
Aydınlık kısmın yönüne çok dikkat edin: büyüyen evrelerde sağ taraf, küçülen evrelerde sol taraf aydınlıktır (kuzey yarım küre için); en sık hata bunu karıştırmaktır. Daireleri tam eşit boyutta kesin, sıra düzgün görünsün. Beyaz boyayı siyah üstüne iki kat sürün ki kapatsın. Evreleri saat yönünde ve eşit aralıkla dizin. Etiketleri okunaklı yazın.
Adım Adım İzlemek İçin Video
Aşağıdaki videoda benzer bir maketin yapımını izleyebilirsiniz.
Her evrenin yanına adını yazan etiketler koy; istersen Oreo/bisküvi kremasıyla yenebilir bir versiyonunu da yapabilirsin. Evrelerin neden oluştuğunu anlatan küçük bir Güneş-Dünya-Ay şeması eklemek sunumu güçlendirir.
