Fotosentez Maketi Nasıl Yapılır? Girdi-Çıktı Modeli
Fotosentez maketi, bitkilerin güneş ışığı, su ve karbondioksiti kullanarak besin (glikoz) ve oksijen ürettiği süreci oklarla gösteren, biyoloji derslerinin öğretici projesidir. Bir pano üzerinde bitki, girdiler ve çıktılarla kolayca yapılır. Aşağıda fotosentez şeması, denklemi, yaprak modeli ve adım adım yapılışı var. Zorluk başlangıç; süre 1,5-2 saat.
Fotosentez Maketi İçin Gerekli Malzemeler
Şunları hazırlayın: bir pano ya da kalın karton taban; bitki/ağaç için yeşil ve kahve karton; güneş için sarı karton; oklar için renkli şeritler ya da keçeli kalem; etiket kartları; yapıştırıcı ve makas. İsterseniz yaprağı oyun hamurundan kabartmalı yapıp kloroplastları küçük yeşil boncuklarla gösterebilirsiniz.
Fotosentez Nasıl Gerçekleşir?
Fotosentez, yeşil bitkilerin kendi besinini üretme yoludur. Bitki üç şeyi alır: yapraklardan havadaki karbondioksiti, kökleriyle topraktan suyu ve yapraklardaki yeşil kloroplastlarla güneş ışığını. Bu üçünü birleştirerek besin olan glikozu üretir ve yan ürün olarak oksijeni havaya verir. Yani bitkiler hem beslenir hem de soluduğumuz oksijeni sağlar. Aşağıdaki çizim bu süreci gösteriyor.

Fotosentez Denklemi
Süreci kısa bir denklemle özetlemek maketi netleştirir: su artı karbondioksit, güneş ışığı yardımıyla, glikoz (besin) artı oksijene dönüşür. Sol taraf girdiler (bitkinin aldıkları), sağ taraf çıktılardır (bitkinin ürettikleri). Bu denklemi maketin bir köşesine büyük yazmak öğreticidir. Aşağıdaki çizim denklemi gösteriyor.

Yaprak ve Kloroplastın Rolü
Fotosentezin gerçekleştiği yer yapraklardır. Yaprakların yeşil rengi, içindeki kloroplast adı verilen minik yapılardan gelir; bu kloroplastlardaki klorofil güneş ışığını yakalar. Maketinizde yaprağı belirgin yeşil yapıp içine küçük kloroplast noktaları eklerseniz, ışığın nerede yakalandığını göstermiş olursunuz. Aşağıdaki çizim yaprağı ve kloroplastları gösteriyor.

Adım Adım Fotosentez Maketi Yapımı
Adım adım: (1) Panoya bir bitki ya da ağaç yapın: kahve kartondan gövde, yeşil kartondan yapraklar; büyük bir yaprağı öne çıkarın. (2) Güneşi bir köşeye yerleştirin. (3) Girdileri ekleyin: güneşten yaprağa sarı ışık oku, havadan yaprağa karbondioksit oku, topraktan köke su oku çizin ve etiketleyin. (4) Çıktıları ekleyin: yapraktan havaya oksijen oku, bitkinin içine “glikoz (besin)” etiketi koyun; girdi ve çıktı oklarını farklı renk yapın. (5) Bir köşeye fotosentez denklemini büyük yazın. İsterseniz yaprağa küçük kloroplast noktaları ekleyin. Aşağıdaki çizim akışı gösteriyor.

Anlaşılır Bir Fotosentez Maketi İçin Püf Noktaları
Girdi ve çıktıları renk ve yönle ayırın: giren maddeler yaprağa doğru, çıkan maddeler yapraktan dışa oklarla gösterilsin; en sık hata okları karıştırmaktır. Her oku etiketleyin (su, CO2, ışık, O2, glikoz). Denklemi büyük ve okunaklı yazın. Yaprağı panonun merkezine koyup tüm okların ona bağlanması süreci tek bakışta anlatır.
Adım Adım İzlemek İçin Video
Aşağıdaki videoda benzer bir maketin yapımını izleyebilirsiniz.
Girdileri (su, karbondioksit, ışık) bir renk, çıktıları (oksijen, glikoz) başka renk oklarla göstermek süreci çok anlaşılır yapar. Yaprağın içine küçük yeşil kloroplast noktaları eklemek maketi zenginleştirir.
3 thoughts on “Fotosentez Maketi Nasıl Yapılır? Girdi-Çıktı Modeli”