Solunum Sistemi Maketi Nasıl Yapılır? Çalışan Akciğer

Solunum sistemi maketi, nefes alıp vermenin nasıl gerçekleştiğini gösteren, balonların gerçekten şişip söndüğü çalışan bir modeldir. Bir pet şişe ve birkaç balonla yapılır. Aşağıda solunum sisteminin bölümleri, şişe-balon modeli, nefes mekaniği ve adım adım yapılışı var. Zorluk başlangıç-orta; süre 1,5-2 saat.

Solunum Sistemi Maketi İçin Gerekli Malzemeler

Şunları hazırlayın: temiz bir pet şişe (ortası düz, 0,5-1 litre); üç balon (ikisi akciğer, biri diyafram zarı); bir ya da iki pipet veya ince hortum (soluk borusu/bronş); bant ya da hamur (sızdırmazlık için); makas/maket bıçağı (şişenin dibini kesmek için, bir yetişkinle); isteğe bağlı boya ve etiketler. Y şeklinde bronş için pipetleri birleştirebilirsiniz.

Solunum Sisteminin Bölümleri

Hava burun ya da ağızdan girer, soluk borusundan (trakea) aşağı iner, ikiye ayrılan bronşlarla iki akciğere dağılır. Akciğerler göğüs boşluğunda, altlarında diyafram kasıyla yer alır. Diyafram kasıldığında akciğerler genişler ve hava girer; gevşediğinde hava çıkar. Aşağıdaki çizim bu bölümleri gösteriyor.

solunum sistemi maketi Çizim 1: Solunum sistemi — soluk borusu, bronşlar, akciğerler, diyafram. — Çizim 1: Solunum sistemi — soluk borusu, bronşlar, akciğerler, diyafram.

Şişe-Balon Modelinin Mantığı

Model, vücudun küçük bir benzetimidir: pet şişe göğüs kafesini, şişenin ağzından sarkan pipet soluk borusunu, pipetin ucundaki iki balon akciğerleri, şişenin kesilmiş dibine gerilen üçüncü balon ise diyafram kasını temsil eder. Alttaki zarı çekip bıraktığınızda içteki balonlar şişip söner. Aşağıdaki çizim modelin parçalarını gösteriyor.

solunum sistemi maketi Çizim 2: Şişe-balon akciğer modelinin parçaları. — Çizim 2: Şişe-balon akciğer modelinin parçaları.

Nefes Alıp Verme Mekaniği

Nefes almanın sırrı basınçtır. Alttaki balon zarını (diyaframı) aşağı çektiğinizde şişenin içindeki hacim büyür, basınç düşer ve dışarıdan hava pipetle girerek içteki akciğer balonlarını şişirir (nefes alma). Zarı bıraktığınızda hacim küçülür, basınç artar ve hava dışarı çıkarak balonlar söner (nefes verme). Aşağıdaki çizim bu mekaniği özetliyor.

solunum sistemi maketi Çizim 3: Diyafram hareketi ile nefes alma ve verme. — Çizim 3: Diyafram hareketi ile nefes alma ve verme.

Adım Adım Solunum Maketi Yapımı

Adım adım: (1) Pet şişenin dibini bir yetişkin yardımıyla düz keserek açın. (2) Soluk borusunu hazırlayın: bir pipeti şişenin ağzından içeri sarkacak uzunlukta kesin; iki akciğer için pipetin alt ucuna Y biçiminde ikinci bir pipet ekleyip uçlarına birer balon bağlayın. (3) Pipeti şişenin kapağından ya da ağzından geçirin; çevresini hamur/bantla sızdırmaz yapın; balonlar şişenin içinde asılı kalmalı. (4) Diyaframı hazırlayın: bir balonun ağzını kesip, şişenin açık dibine gergin bir zar olacak şekilde gerin ve bantla sabitleyin. (5) Test edin: alttaki zarı aşağı çekin; içteki balonlar şişmeli. Aşağıdaki çizim akışı gösteriyor.

solunum sistemi maketi Çizim 4: Şişeyi kesme, balonları bağlama ve diyafram germe adımları. — Çizim 4: Şişeyi kesme, balonları bağlama ve diyafram germe adımları.

Çalışan Bir Solunum Maketi İçin Püf Noktaları

En önemli nokta sızdırmazlıktır: pipetin şişe ağzından geçtiği yer hava kaçırırsa model çalışmaz, orayı hamur/bantla iyice kapatın. Diyafram zarını gergin gerin; gevşek zar yeterli basınç farkı yaratmaz. Balonları çok kalın olmayan, kolay şişen türden seçin. Şişenin dibini keserken mutlaka bir yetişkinden yardım alın. Bölümleri etiketlemeyi unutmayın.

Adım Adım İzlemek İçin Video

Aşağıdaki videoda benzer bir maketin yapımını izleyebilirsiniz.

Alttaki balon zarını aşağı çekip bıraktığında içteki balonların şişip söndüğünü göstermek, nefes almanın mantığını birebir anlatır. Bölümleri etiketlemek sunumu tamamlar.