Şarj Kablosu ve Adaptör Tamiri
Kablo ve adaptör neden bozulur
Şarj kablosu ve adaptörü, evde en çok kullanılan ve en çok hırpalanan elektronik parçalardır. Her gün takılıp çıkarılır, çekiştirilir, bükülür ve çoğu zaman kablodan asılarak prizden çekilir. Bu yüzden en sık arıza kablonun uçlarında, yani fişe ya da konnektöre yakın yerde iç tellerin kopmasıdır. Dışarıdan sağlam görünse de içeride tek bir ince tel kopunca cihaz ya hiç şarj olmaz ya da kabloyu belli bir açıda tuttuğunuzda çalışır.
İkinci yaygın sorun adaptörün kendisindedir. Adaptör ısınıyor, hiç çıkış vermiyor ya da ara ara kesiliyorsa içindeki devre yıpranmış olabilir. Bir diğer durum, ucun (özellikle mikro USB ve Lightning uçların) zamanla gevşemesi ya da içine toz dolmasıdır. İyi haber şu ki, bu sorunların çoğu birkaç liralık malzeme ve biraz sabırla evde çözülebilir; ancak adaptör gibi şebeke gerilimiyle çalışan parçalarda güvenlik her şeyden önce gelir.
USB kablo konnektörü”/>Arızayı doğru teşhis etmek
Tamire başlamadan önce sorunun kabloda mı yoksa adaptörde mi olduğunu anlamak gerekir, yoksa sağlam parçayı boşuna kurcalarsınız. En basit yöntem parça değiştirerek denemektir: aynı adaptörle farklı bir kablo deneyin, sonra aynı kabloyu farklı bir adaptörle deneyin. Böylece hangisinin arızalı olduğunu kısa sürede bulursunuz.
Kablo arızasını anlamanın bir yolu da kabloyu hafifçe oynatmaktır. Cihazı şarja takıp kablonun uçlarını yavaşça büküp çevirin; belli bir açıda şarj başlıyorsa iç tel o noktada kopmuş demektir, ki bu neredeyse her zaman fişe yakın kısımdır. Adaptör tarafında ise ısınma, koku ya da hiç çıkış vermeme gibi belirtiler arızaya işaret eder. Teşhiste bir diğer önemli nokta, ucu kontrol etmektir; mikro USB ve Lightning soketlere zamanla cep telefonu cebinden gelen toz ve tüy dolar, bu da şarjı engeller. Bunu bir kürdan ya da plastik iğne ile dikkatlice temizlemek bazen tek başına sorunu çözer.
Kopan kabloyu onarma
Kablo arızalarının büyük çoğunluğu uçta, fişe yakın yerde olur. En kalıcı çözüm, kopan bölgeyi kesip o uca yeni bir USB fişi takmaktır. Bunun için kopan kısmın birkaç santim ilerisinden kabloyu kesin, dış kılıfı soyun ve içindeki telleri ortaya çıkarın. USB kablolarında genelde dört tel bulunur: kırmızı (artı 5 volt), siyah (eksi), ve veri için yeşil ile beyaz. Renkleri karıştırmamak çok önemlidir.
Yeni fişin ya da ek yapılacak diğer ucun tellerini aynı renklere göre birleştirin: kırmızıyı kırmızıya, siyahı siyaha, yeşili yeşile, beyazı beyaza. En sağlam birleştirme lehimle yapılır; telleri lehimleyip her birini ayrı ayrı makaronla (ısıyla büzüşen boru) izole edin ki birbirine değmesin. Lehim yapamıyorsanız küçük klemensler kullanabilirsiniz ama lehim çok daha dayanıklıdır. Sadece artı ve eksi (kırmızı-siyah) bağlanırsa kablo şarj eder ama veri aktarmaz; bu, sadece şarj için kullanılacaksa yeterlidir. Tamir bittikten sonra uç kısmı bol makaron ya da bantla sararak mekanik olarak güçlendirin, çünkü tekrar bükülecek yer orasıdır.
Adaptör kontrolü ve güvenlik
Adaptör, kablodan farklı olarak doğrudan priz gerilimiyle (220 volt) çalışır ve bu onu çok daha tehlikeli kılar. Bu yüzden adaptörü asla fişe takılıyken açmaya ya da içini kurcalamaya kalkmayın. Çoğu modern adaptör zaten yapıştırılarak kapatılmıştır ve içini güvenle açmak kolay değildir. Adaptör arızasında en doğru ve güvenli çözüm, onu tamir etmeye çalışmak yerine yenisiyle değiştirmektir; uygun amper ve voltaj değerinde yeni bir adaptör birkaç liraya bulunur.
Yeni adaptör alırken cihazınızın istediği çıkış değerlerine (örneğin 5V 2A) uygun olmasına dikkat edin; düşük amperli adaptör yavaş şarj eder, yanlış voltajlı adaptör ise cihaza zarar verir. Ucuz ve sertifikasız adaptörlerden kaçının, çünkü bunlar hem cihazı bozabilir hem de yangın ve çarpılma riski taşır. Adaptörün dış gövdesi çatlamış, fişi gevşemiş ya da aşırı ısınıyorsa kullanmayı bırakın. Adaptör tarafında yapılabilecek tek güvenli ev tamiri, dış fiş uçlarının temizliği ve sağlam bir prizle denenmesidir; gerisi uzmanlık ister.
Sık yapılan hatalar
En tehlikeli hata, adaptörü fişe takılıyken açmaya çalışmaktır; şebeke gerilimi ölümcül olabilir. Adaptörle ilgili şüphede tamir değil değişim yapın. İkinci hata, kablo tellerini renklerine bakmadan birleştirmektir; artı ve eksiyi karıştırmak cihaza zarar verebilir.
Üçüncü hata, lehimli ya da eklenmiş noktaları izole etmeden açıkta bırakmaktır; çıplak teller birbirine değince kısa devre olur. Her teli ayrı ayrı izole edin. Bir diğer hata, tamir ettiğiniz zayıf kabloyu hızlı şarj ya da yüksek akım gerektiren işlerde kullanmaktır; eklenmiş kablo ince bir dirençtir, ısınabilir. Son olarak, şarj sorununu hemen kablo arızası sanıp cihazın şarj soketini kontrol etmemek; çoğu zaman sorun telefonun ya da cihazın tozlanmış soketindedir, önce orayı temizleyin.
Kabloyu uzun ömürlü kullanma
Tamirden daha iyisi, kablonun hiç kopmamasını sağlamaktır ve bunun yolu kullanım alışkanlıklarından geçer. En önemli kural, kabloyu prizden çekerken kablodan değil fişten tutarak çekmektir; kablodan asılmak, iç telleri uçtan uca yorar ve kopmaya götürür. Kabloyu sıkıca, keskin açılarla kıvırarak sarmak da iç telleri yıpratır; gevşek halkalar halinde sarın.
Kabloyu yatakta, kapı arasında ya da ayak altında sıkışacağı yerlerde kullanmaktan kaçının. Uçların, yani en çok yıpranan fişe yakın bölgenin üzerine en baştan spiral kablo koruyucu ya da ısı makaronu geçirmek, kopmayı büyük ölçüde önler. Kaliteli, kalın kesitli kablolar ince ucuz kablolara göre çok daha uzun ömürlüdür. Bu basit önlemlerle bir şarj kablosu yıllarca sorunsuz dayanır; yıprandığında ise gördüğünüz gibi çoğu zaman atmak yerine onarmak mümkündür.
