TV ve Klima Kumandası Tamiri
Kumanda nasıl çalışır
Uzaktan kumandayı tamir edebilmek için önce nasıl çalıştığını anlamak gerekir. Kumanda aslında basit bir cihazdır: bir tuşa bastığınızda, tuşun altındaki iletken bir ped devre kartı üzerindeki iki temas noktasını birleştirir ve bu, ucundaki kızılötesi (infrared) LED’in görünmez bir ışık sinyali göndermesini sağlar. TV ya da klima bu sinyali algılayıp komutu uygular. Tüm sistem birkaç pille çalışır.
Bu basit yapı sayesinde arızaların çoğu da birkaç basit noktada toplanır: zayıf ya da akmış piller, kirlenmiş tuş pedleri, devre kartındaki kir, ya da kızılötesi LED’in arızası. Klima kumandaları TV kumandalarına çok benzer ama ekranlı olanlarda ek olarak bir LCD ve daha fazla devre bulunur. Arızanın hangi aşamada olduğunu anlamak, tamirin yönünü belirler. İyi haber, kumanda arızalarının büyük çoğunluğunun evde, lehim bile gerektirmeden çözülebilmesidir.
TV kumandası“/>Önce pilleri ve temasları kontrol edin
Bir kumanda hiç çalışmıyor ya da zayıf çalışıyorsa, ilk bakılacak yer her zaman pillerdir. Pilleri yenileriyle değiştirin; yarı bitmiş piller kumandanın kesik çalışmasına yol açar. Pilleri değiştirirken pil yuvasındaki metal temas yaylarını kontrol edin. Zamanla bu temaslar kararır, paslanır ya da akmış pil nedeniyle beyazımsı bir tabakayla kaplanır; bu da elektrik akışını engeller.
Temasları temizlemek çoğu zaman sorunu tek başına çözer. Metal yayları ince bir zımpara, silgi ya da sirkeye batırılmış bir çubukla (akmış pil kalıntısı için) temizleyip parlatın. Pil yuvasındaki yayların pile tam baskı yaptığından emin olun; gevşek yaylar hafifçe öne doğru bükülerek düzeltilebilir. Pilleri doğru kutupla (artı-eksi) taktığınızdan da emin olun. Bu basit kontrol, kumanda arızalarının şaşırtıcı derecede büyük bir kısmını çözer ve kumandayı hiç açmadan yapılır.
Kızılötesi LED’i test etme
Piller yeni ve temaslar temizse ama kumanda hâlâ çalışmıyorsa, kızılötesi LED’in sinyal gönderip göndermediğini test etmek gerekir. Kızılötesi ışık gözle görülmez, ama çoğu telefon kamerası bu ışığı görebilir. Kumandayı telefonunuzun kamerasına doğrultun, kameradan bakarken bir tuşa basın. Kumanda çalışıyorsa, LED’in telefon ekranında mor ya da beyaz bir ışıkla yanıp söndüğünü görürsünüz.
Eğer kamerada ışık görünüyorsa, kumandanın sinyal gönderdiği kesindir; sorun o zaman cihazın (TV ya da klima) alıcısında olabilir ya da belli tuşlar çalışmıyordur. Işık hiç görünmüyorsa, ya piller/temaslar hâlâ sorunludur ya da LED veya devre arızalıdır. Bu basit telefon testi, sorunun kumandada mı yoksa cihazda mı olduğunu anlamanın en hızlı yoludur ve hiçbir alet gerektirmez. Modern telefonların ön kamerası kızılötesini daha iyi görür, arka kamera bazı modellerde filtreli olabilir, ikisini de deneyin.
Klima kumandası“/>Tuş pedlerini temizleme
En sık karşılaşılan arıza, belli tuşların basmaması ya da çok bastırınca çalışmasıdır. Bunun sebebi, tuşların altındaki siyah iletken kauçuk pedlerin zamanla aşınması ve kirlenmesidir. Bu pedler devre kartına değerek teması sağlar; yüzeyleri yağ, toz ve aşınmayla iletkenliğini kaybeder. Çözüm için kumandayı açmanız gerekir; genelde pil yuvasındaki vidalar söküldükten sonra plastik kenarlardan dikkatlice ayrılarak açılır.
Kumanda açıldığında kauçuk tuş takımını ve devre kartını göreceksiniz. İkisini de izopropil alkole batırılmış bir bezle silerek yağ ve kiri temizleyin. Devre kartındaki temas noktaları (genelde siyah ya da altın rengi daireler) parlak olana kadar temizlenmelidir. Pedler çok aşınmış ve temizlik yetmiyorsa, aşınan pedin arkasına kesilmiş küçük bir alüminyum folyo parçası yapıştırarak iletkenliği geri kazandırabilirsiniz; bu, çok bilinen ve işe yarayan bir çözümdür. Temizlikten sonra parçaları doğru sırayla geri yerleştirip kapatın.
Sık yapılan hatalar
En sık hata, kumanda hiç çalışmayınca onu hemen bozuk sayıp atmaktır; oysa sorun çoğu zaman sadece zayıf pil ya da kirli temastır. Önce pili ve yayları kontrol edin. İkinci hata, akmış pil kalıntısını temizlemeden yeni pil takmaktır; kalıntı teması engellemeye devam eder.
Üçüncü hata, kumandayı açarken plastik tırnakları zorlayıp kırmaktır; sabırla ve ince bir aletle kenarlardan ayırın. Dördüncü hata, devre kartını ve pedleri sert kimyasallarla ya da aşındırıcı malzemeyle temizlemektir; izopropil alkol idealdir, su ve aşındırıcılar zarar verir. Bir diğer hata, sorunu kumandada sanıp cihazın alıcısını hesaba katmamaktır; telefon kamerası testiyle önce kumandanın sinyal verdiğini doğrulayın. Son olarak, kumandayı geri birleştirirken kauçuk tuş takımını yanlış oturtmak tuşların yamuk çalışmasına yol açar, parçaları dikkatle hizalayın.
Kumandayı koruma
Kumandanın ömrünü uzatmanın en etkili yolu, içine sıvı ve kir girmesini önlemektir. Kumandalar en çok dökülen içecekler ve yemek artıklarıyla bozulur; kumandayı temiz tutmak ve yemek masasından uzak bir yerde saklamak çoğu arızayı baştan önler. Şeffaf silikon kılıflar, hem tozu hem sıvıyı engelleyerek kumandayı korur ve ucuzdur.
Uzun süre kullanılmayacak kumandalardan pilleri çıkarmak, akmış pilin devreyi ve temasları mahvetmesini önler; bu, özellikle yedek ya da mevsimlik kullanılan klima kumandaları için önemlidir. Kaliteli pil kullanmak ve pilleri tamamen bitmeden değiştirmek de akma riskini azaltır. Kumandayı yere düşürmekten kaçının, çünkü darbe hem kızılötesi LED’i hem de içindeki lehim bağlantılarını gevşetebilir. Bu basit önlemlerle bir kumanda yıllarca sorunsuz çalışır; sorun çıktığında ise gördüğünüz gibi çoğu arıza birkaç dakikada, evde çözülür.
