Güneş Sistemi Maketi Nasıl Yapılır? Ölçülü ve Boyamalı

Güneş sistemi maketi, Güneş ve sekiz gezegeni doğru sıra ve orantıyla gösteren, en çok istenen fen/okul projelerindendir. Strafor toplar, biraz boya ve bir karton tabanla birkaç saatte yapılır. Aşağıda gezegen sırası, boyut rehberi, yörünge yerleşimi ve adım adım yapılışı var. Zorluk başlangıç-orta; süre 3-4 saattir (boya kuruması dahil).

Güneş Sistemi Maketi İçin Gereken Malzemeler

Şunları hazırlayın: farklı boylarda strafor (köpük) toplar — en büyüğü Güneş için, kalanlar gezegenler için; akrilik ya da guaj boya (sarı, mavi, kırmızı, kahve, turuncu, beyaz), ince ve orta fırça, ahşap çöp şişleri ya da ince tel, siyah fon kartonu veya kalın mukavva taban (en az 50×50 cm), sıcak silikon tabancası, beyaz kalem (yörünge çizmek için) ve Satürn’ün halkası için ince karton. Toplar yerine gazeteyi un-su karışımıyla topaklayıp (kağıt hamuru) da yapabilirsiniz.

Gezegenlerin Doğru Sırası ve Renkleri

Güneş’ten dışa doğru sıra şudur: Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün. Renkleri gerçeğe yakın seçmek maketi hem güzel hem öğretici yapar: Merkür gri-kahve, Venüs sarımsı, Dünya mavi-yeşil, Mars kızıl, Jüpiter kahve-bej bantlı, Satürn açık sarı ve halkalı, Uranüs açık turkuaz, Neptün koyu mavi. Aşağıdaki çizim bu sırayı ve renkleri gösteriyor.

güneş sistemi maketi Çizim 1: Güneş ve sekiz gezegenin doğru sırası, boyutu ve rengi. — Çizim 1: Güneş ve sekiz gezegenin doğru sırası, boyutu ve rengi.

Hangi Gezegen İçin Hangi Boy Top?

Orantıyı tam gerçekçi yapmak imkânsızdır (Güneş devasadır), ama göreli boyutları korumak önemlidir. Pratik bir boyut rehberi: Güneş için 10 cm, Jüpiter 5 cm, Satürn 4,5 cm, Uranüs ve Neptün 3 cm, Dünya ve Venüs 2,5 cm, Mars 2 cm, Merkür 1,5 cm. Bu ölçüler hem dengeli görünür hem de küçük bir tabana sığar.

güneş sistemi maketi Çizim 2: Her gök cismi için önerilen strafor top çapı. — Çizim 2: Her gök cismi için önerilen strafor top çapı.

Yörüngeleri Tabana Çizme ve Yerleşim

Siyah kartonu taban yapın; bu uzayı temsil eder. Güneş’i tabanın bir köşesine ya da ortasına yerleştireceğiniz noktayı işaretleyin. Pergel ya da iple, Güneş merkezli giderek büyüyen eş merkezli elips/çember yörüngeler çizin; beyaz kalem siyah üstünde çok iyi görünür. Dıştaki gezegenlerin arasını biraz daha açık bırakın. Aşağıdaki çizim üstten yerleşimi gösteriyor.

güneş sistemi maketi Çizim 3: Siyah taban üzerine eş merkezli yörüngeler ve gezegen yerleşimi. — Çizim 3: Siyah taban üzerine eş merkezli yörüngeler ve gezegen yerleşimi.

Boyama, Şişe Geçirme ve Montaj Adımları

Adım adım: (1) Toplara önce bir kat beyaz astar sürün, kuruyunca gerçek renklerini boyayın; Jüpiter’e yatay bantlar, Dünya’ya kıta lekeleri, Mars’a kızıl ton verin. (2) Boyalar kuruyunca her gezegeni bir çöp şişine ya da tele geçirin; şişin alt ucunu tabana açacağınız küçük deliğe sokup sıcak silikonla sabitleyin. Gezegenleri farklı yüksekliklerde tutmak maketi canlı gösterir. (3) Güneş’i merkeze oturtun. (4) Satürn’ün halkasını ince kartondan bir çember kesip gezegenin ortasından geçirerek yapıştırın. (5) Her yörüngenin yanına gezegenin adını yazan küçük etiketler ekleyin.

güneş sistemi maketi Çizim 4: Boya, şişe geçirme ve yörüngeye dizme adımları. — Çizim 4: Boya, şişe geçirme ve yörüngeye dizme adımları.

Düzgün Bir Güneş Sistemi Maketi İçin Püf Noktaları

Boyayı ince katlar hâlinde sürün; tek kalın kat köpüğü ıslatıp bozar. Bazı sprey boyalar straforu eritir, bu yüzden akrilik/guaj tercih edin. Gezegenleri sabitlemeden önce sırayı bir kez kuru deneyin. Güneş en büyük ve ağır olacağı için tabana iyi sabitleyin, maket devrilmesin. İsim etiketlerini bilgisayarda yazıp yazdırmak daha derli toplu durur.

Adım Adım İzlemek İçin Video

Aşağıdaki videoda benzer bir maketin yapımını izleyebilirsiniz.

Bu maketi gezegen isim etiketleri, küçük bir bilgi kartı ve Satürn’e karton halka ekleyerek zenginleştirebilir; istersen tele asarak tavandan sarkan bir mobil hâline getirebilirsin.