Zemindeki Leke ve Çizik Giderme
Zemin tipini tanımak
Zemindeki leke ve çizikleri gidermeden önce hangi zeminle uğraştığınızı bilmek şarttır, çünkü yanlış yöntem lekeyi gidermek yerine zemine kalıcı zarar verebilir. Ahşap ve lamine zeminler suya ve sert kimyasallara hassastır; fayans ve seramik çok daha dayanıklıdır ama derzleri lekeyi tutar; vinil ve PVC zeminler esnektir ama çözücülerden etkilenir.
Bu yüzden ilk adım her zaman zeminin cinsini belirlemek ve yöntemi buna göre seçmektir. Emin olmadığınız bir temizlik maddesini mutlaka görünmeyen küçük bir alanda deneyip zarar vermediğinden emin olduktan sonra geniş alanda kullanın. Genel kural şudur: en yumuşak yöntemle başlayın, işe yaramazsa kademeli olarak daha güçlü yönteme geçin. Sert kimyasal ya da aşındırıcı aletle başlamak, çoğu zaman lekeyi gidermek yerine yeni bir hasar yaratır.
Ahşap ve lamine zeminde lekeler
Ahşap ve lamine zeminlerde su bazlı lekeler, yani içecek ve yiyecek izleri, genelde hafif nemli bezle ve az miktarda sabunlu suyla çıkar. Önemli olan bol su kullanmamaktır; su zemine sızarsa lekeden daha büyük bir sorun, şişme yaratır. Beyaz halkalar halindeki nem izleri (bardak izleri gibi) için zemine kuru bir bez koyup üstünden ütüyü düşük ısıda gezdirmek, hapsolmuş nemi buharlaştırabilir.
Yağ ve inatçı lekelerde karbonat macunu işe yarar; karbonatı az suyla macun yapıp lekeye sürün, kısa süre bekletip nemli bezle alın. Ayakkabı ve lastik izleri için silgi ya da sihirli sünger çoğu zaman yeterlidir. Çok güçlü kimyasal temizleyicilerden ve amonyak içeren ürünlerden kaçının, bunlar ahşabın koruyucu cila tabakasını matlaştırır. Lamine zeminde asla aşındırıcı toz ya da metal ovma teli kullanmayın, yüzeyi kalıcı olarak çizersiniz.
Parke çiziklerini giderme
Parke ve lamine zeminlerdeki çizikler, derinliğine göre farklı yöntemlerle giderilir. Çok yüzeysel, sadece parlak tabakayı etkileyen ince çizikler için zeytinyağı ile sirke karışımı ya da hazır parke bakım yağları kullanılır; bezle çiziğin üstüne sürüldüğünde çizik görünmez hale gelir. Ceviz içi gibi doğal yöntemler de küçük çiziklerde işe yarar; cevizin yağı çiziğe dolup rengini tamamlar.
Daha belirgin çizikler için parkenizin rengine uygun rötuş kalemi ya da dolgu mumu kullanın. Çiziği önce temizleyip kurulayın, sonra rötuş kalemini çizik boyunca gezdirin ve fazlasını silin. Derin ve geniş çizikler için renkli sert dolgu macunu uygulanır; macun çiziğe doldurulur, fazlası alınır ve kuruyunca parlatılır. Masif ahşap zeminlerde çok sayıda çizik varsa, en kalıcı çözüm o bölgenin zımparalanıp yeniden cilalanmasıdır (sistre), ama bu daha büyük bir iştir. Tekil çizikler için rötuş yöntemleri çoğu zaman yeterlidir.
Fayans ve vinil zeminde lekeler
Fayans zeminlerde yüzey lekesi kolay çıkar ama asıl sorun derzlerdir; derzler gözenekli olduğu için lekeyi emer ve kararır. Derz lekeleri için karbonat ve su macununu derze sürüp eski bir diş fırçasıyla fırçalamak çok etkilidir. İnatçı derz lekelerinde hafif çamaşır suyu çözeltisi kullanılabilir ama renkli derzlerde rengi açabileceği için önce denenmelidir. Fayansın kendi yüzeyindeki kireç ve kalıntılar sirkeyle çözülür.
Vinil ve PVC zeminlerde temizlik nazik olmalıdır. Çoğu leke nemli bez ve hafif deterjanla çıkar. Ayakkabı izleri için az miktarda beyaz diş macunu ya da silgi iş görür. Vinilde asetON, tiner gibi çözücüler kesinlikle kullanılmamalıdır; bunlar vinilin yüzeyini eritir ve kalıcı mat leke bırakır. Vinil zemindeki yüzeysel çizikler için özel vinil tamir macunları satılır. Her iki zeminde de aşındırıcı ovma telleri yüzeyi çizeceği için yumuşak bez ve sünger tercih edilmelidir.
Sık yapılan hatalar
En sık hata zemin tipine uymayan temizlik maddesi kullanmaktır; ahşaba bol su, vinile çözücü, lamineye aşındırıcı toz uygulamak lekeden daha büyük hasar yaratır. Önce zemininizi tanıyın.
İkinci hata, güçlü yöntemle başlamaktır; en yumuşak yöntemi denemeden sert kimyasala geçmek gereksiz risk alır. Üçüncü hata, temizlik maddesini görünmeyen bir alanda denemeden tüm zemine uygulamaktır; bu, rengin solması gibi sürprizlere yol açar. Bir diğer hata, çizik rötuşunda yanlış renk seçmektir; uyumsuz renk çizikten daha çok dikkat çeker. Son olarak, ahşap ve lamine zemini çok ıslak paspasla silmek en yaygın hatadır; biriken su aralardan sızıp şişme yapar, mutlaka iyi sıkılmış nemli bez kullanın.
Lekeyi ve çiziği önleme
Lekeyi ve çiziği gidermekten daha kolayı, onların oluşmasını baştan önlemektir. Çiziğe karşı en etkili önlem mobilya ayaklarının altına keçe ped yapıştırmaktır; bu, sandalye ve masa hareket ettiğinde çizik oluşmasını neredeyse tamamen engeller. Kapı önlerine paspas koymak, dışarıdan gelen kum ve taş tanelerinin zemine sürtünüp çizmesini azaltır.
Lekelere karşı en iyi savunma hızlı müdahaledir; dökülen her şeyi beklemeden temizlemek, lekenin yüzeye işlemesini önler. Ahşap ve lamine zeminlerde ara sıra bakım yağı ya da koruyucu cila uygulamak, yüzeyin su ve çizige karşı direncini artırır. Fayans derzlerine derz koruyucu (sealer) sürmek, lekeyi emmelerini azaltır. Bu basit önlemlerle zemininiz hem daha az leke tutar hem de yıllarca çizilmeden, ilk günkü görünümünü korur. Zemin bakımında az ve düzenli çaba, sonradan büyük onarımlardan sizi kurtarır.
