Avize ve Tavan Armatürü Montajı

Tavana avize ya da armatür takarken kanca seçiminden kablo bağlantısına ve dübel montajına kadar güvenle ve düzgün sonuç almak için bilmeniz gereken her ayrıntıyı anlattık.

Avize ve armatür çeşitleri

Tavan aydınlatması denince akla birçok farklı ürün gelir ve montaj şekilleri birbirinden ayrılır. Sarkıt avizeler tavandan bir kablo ya da zincirle sarkar, genelde yemek masası ve salon ortası için tercih edilir. Plafonyer dediğimiz tavana yapışık armatürler ise alçak tavanlı odalar ve koridorlar için idealdir, sarkmadığı için kafaya çarpma derdi olmaz.

Bir de spot ve gömme armatürler var ki onlar asma tavana monte edilir ve ayrı bir konudur. Kristal avizeler ağır olur, sağlam bir taşıyıcı ister. LED panel armatürler ise hafiftir ve montajı kolaydır. Alacağınız ürünün ağırlığı, tavanınızın yapısı (beton, alçıpan ya da ahşap) montaj yöntemini belirler. Bu yüzden ürünü almadan önce tavanınızın tipini ve avizenin ağırlığını göz önünde bulundurun.

Montaj öncesi hazırlık ve güvenlik

İlk iş her zaman enerjiyi kesmek. Sigorta kutusundan aydınlatma hattının sigortasını indirin ve kontrol kalemiyle tavandan gelen kablolarda enerji olmadığını doğrulayın. Eski avizeyi sökecekseniz ağırlığını bir yardımcıyla ya da merdiven üstünde dengede tutarak indirin, tek başınıza asılı kalan bir avizeyle uğraşmak zordur.

Gerekli malzemeler: izoleli tornavida, kontrol kalemi, matkap ve uygun uç, tavan tipine göre dübel, pense, ve kablo için klemens ya da wago konnektör. Tavandan genelde iki ya da üç kablo sarkar. İki kablolu sistemde biri faz biri nötrdür. Üç kablolu sistemde ayrıca sarı-yeşil topraklama bulunur ki modern armatürlerde bu çok önemlidir. Montaja başlamadan hangi kablonun ne olduğunu kontrol kalemiyle belirleyin, faz kablosu kaleme dokunduğunuzda ışık verir.

Kanca ve dübel ile tavana sabitleme

Avizenin düşmemesi tamamen doğru sabitlemeye bağlıdır. Beton tavanda matkapla delik açıp çelik dübel veya kanca dübeli takmanız gerekir. Hafif armatürler için plastik dübel yeterli olabilir ama ağır bir avize için mutlaka metal çelik dübel kullanın. Deliği açarken tavandaki elektrik kablosuna denk gelmemeye dikkat edin, kablonun genelde ortadan geldiğini unutmayın.

Alçıpan tavanda durum farklıdır çünkü alçıpan ağırlık taşımaz. Burada kelebek dübel ya da alçıpan dübeli kullanılır, çok ağır avizelerde ise alçıpanın arkasındaki ana tavana ulaşan bir askı sistemi kurmak gerekir. Kancayı taktıktan sonra tüm ağırlığınızla asılarak sağlamlığını test edin. Sağlam durmayan bir kancaya asla avize asmayın, düşme riski hem maddi hasar hem yaralanma demektir.

Kablo bağlantısını yapma

Avizeden de genelde iki ya da üç kablo çıkar. Tavandaki faz kablosunu avizenin faz ucuna, nötrü nötre, varsa topraklamayı da sarı-yeşil uca bağlayın. Bağlantı için ucu ucuna büküp bant sarmak yerine klemens ya da wago konnektör kullanmak hem daha güvenli hem daha düzenlidir. Bu konnektörler kabloları sıkıca tutar ve açıkta çıplak tel bırakmaz.

Birden fazla ampullü avizelerde içeride kablolar zaten bağlı gelir, size sadece ana giriş uçlarını tavana bağlamak kalır. Topraklama ucunu asla boşta bırakmayın; metal gövdeli avizelerde topraklama, kaçak bir akım olduğunda sizi çarpılmaktan korur. Bağlantıları yaptıktan sonra kabloları kasa içine düzgünce yerleştirin, sıkışıp ezilmelerine izin vermeyin. Son olarak avizenin tavan tablasını kancaya oturtup sabitleyin.

Sık yapılan hatalar

En büyük hata avizeyi zayıf bir kancaya ya da sadece plastik dübele asmaktır. Ağır avizeler zamanla dübeli yorar ve bir gün aniden düşer. Ağırlığa uygun sabitleme seçmek şart.

İkinci hata topraklama kablosunu bağlamayı atlamaktır. Pek çok kişi iki kabloyu bağlayıp üçüncüyü boşta bırakır, bu metal avizelerde tehlikelidir. Üçüncü hata faz ve nötrü karıştırıp anahtarın nötr hattını kestiği bir kurulum yapmaktır; bu durumda anahtar kapalıyken bile duylarda enerji kalır ve ampul değiştirirken çarpılırsınız. Doğru kurulumda anahtar daima faz hattını kesmelidir. Bir diğer hata, kabloları açıkta bant ile birleştirmektir, bu hem görüntü hem güvenlik açısından kötüdür, mutlaka konnektör kullanın.

Test ve son kontroller

Montaj bittikten sonra sigortayı açın ve anahtardan avizeyi yakın. Tüm ampullerin yandığından emin olun. Yanmayan bir kol varsa enerjiyi kesip o ampulün bağlantısını kontrol edin. Avizeyi birkaç kez açıp kapatın, titreme ya da gecikme varsa bağlantıları gözden geçirin.

Avize sağlam durmuyor, hafifçe sallanıyorsa tavan tablasının vidalarını sıkın. Montajdan sonraki ilk günlerde ara ara kancanın ve bağlantıların durumunu kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır. Çok ağır kristal avizeler, karmaşık kablolama ya da yüksek tavanlar söz konusuysa işi bir elektrikçiye bırakmaktan çekinmeyin. Avize montajı çoğu evde kendiniz yapabileceğiniz bir iştir, yeter ki sabitlemeyi sağlam yapın ve enerjiyi kesmeyi asla unutmayın.