Televizyon Askı Aparatı Montajı
Askı aparatı tipleri
Televizyon askı aparatları ihtiyaca göre birkaç tipte olur ve doğru tipi seçmek montajın ilk adımıdır. En basit ve en ucuz tip sabit (flat) aparattır; televizyonu duvara paralel, hareketsiz tutar. İzleme açısı hep aynı kalır, bu yüzden TV’nin göz hizasında olacağı yerler için uygundur. En ince duruşu veren tiptir çünkü TV duvara çok yakın durur.
Eğimli (tilt) aparatlar, televizyonu yukarı aşağı eğmenize izin verir; bu, TV’nin göz hizasından yüksekte olduğu durumlarda, örneğin yatak odasında ya da duvarın üst kısmında çok işe yarar. Hareketli (kollu, full-motion) aparatlar ise en gelişmiş olanıdır; TV’yi duvardan dışarı çıkarıp sağa sola çevireb, yukarı aşağı eğebilirsiniz. Köşe montajları ve farklı açılardan izleme için idealdir ama daha pahalıdır ve duvara binen yük kaldıraç etkisiyle arttığı için daha güçlü sabitleme ister. Aparat seçerken ayrıca televizyonunuzun VESA ölçüsüne (arkasındaki vida deliklerinin aralığı) ve ağırlığına uygun olmasına dikkat edin.
VESA ölçüsü ve uyum
Her televizyonun arkasında, askı aparatının bağlanacağı dört vida deliği bulunur. Bu deliklerin yatay ve dikey aralığına VESA ölçüsü denir ve milimetre cinsinden ifade edilir, örneğin 200×200 ya da 400×400. Askı aparatı alırken, aparatın desteklediği VESA aralığının televizyonunuzunkiyle uyumlu olması şarttır; uyumsuz aparat TV’ye hiç bağlanmaz.
VESA ölçüsünün yanında ikinci kritik uyum, ağırlık kapasitesidir. Her aparatın taşıyabileceği maksimum TV ağırlığı vardır ve bu değer televizyonunuzun ağırlığından fazla olmalıdır. Televizyonun ekran boyutu (inç) da aparatın desteklediği aralıkta olmalı. Bu bilgileri televizyonun kullanım kılavuzundan ya da arkasındaki etiketten öğrenebilirsiniz. Aparatı almadan önce bu üç değeri (VESA aralığı, ağırlık, ekran boyutu) not etmek, yanlış ürün alıp iade etme derdinden sizi kurtarır. Uyum sağlandığında montaj hem kolay hem güvenli olur.
Duvarın yükü taşıması
Televizyon montajında en çok ihmal edilen ama en kritik konu, duvarın TV’nin ve aparatın ağırlığını taşıyıp taşımayacağıdır. Dolu beton ya da tuğla bir duvar, uygun dübellerle neredeyse her televizyonu rahatça taşır. Asıl dikkat gereken alçıpan (boşluklu) duvarlardır; alçıpanın kendisi ağırlık taşımaz, bu yüzden normal dübellerle TV asmak çok tehlikelidir, aparat bir gün aniden duvarı yırtıp düşebilir.
Alçıpan duvara TV asacaksanız iki güvenli yol vardır. Birincisi, alçıpanın arkasındaki metal ya da ahşap taşıyıcı profillere (dikmelere) denk getirip aparatı doğrudan onlara vidalamaktır; bu profilleri bir dedektörle bulabilirsiniz. İkincisi, ağır yük taşıyan özel kelebek ya da çelik alçıpan dübelleri kullanmaktır, ama yine de çok ağır TV’lerde profile sabitlemek en güvenlisidir. Montajdan önce mutlaka duvar tipini belirleyin ve ona uygun sabitleme yöntemini seçin. Bu adımı atlamak, pahalı televizyonunuzun ve altındakilerin zarar görmesi demektir.
Aparatı sabitleme ve TV’yi takma
Montaja aparatın duvar plakasını sabitleyerek başlanır. Plakayı duvarda istediğiniz yüksekliğe tutun ve bir su terazisi (düzeç) ile tam yatay olduğundan emin olun; eğik monte edilen bir aparat, TV’yi de eğik gösterir. Yatay olduğundan emin olunca, delik yerlerini kalemle işaretleyin. Ardından duvar tipine uygun matkap ve uçla delikleri açın, dübelleri yerleştirin ve plakayı güçlü vidalarla duvara sabitleyin. Vidaları iyice sıkın, gevşek bir plaka tüm montajı tehlikeye atar.
Duvar plakası sabitlendikten sonra, televizyonun arkasına aparatın TV tarafındaki kollarını (brackets) VESA deliklerinden vidalayın. Bu aşamada televizyonu düz bir zeminde, ekran aşağı bakacak şekilde yumuşak bir yüzeye (örneğin battaniye) koymak işi kolaylaştırır. Kollar TV’ye bağlandıktan sonra, televizyonu iki kişiyle kaldırıp duvardaki plakaya oturtun; çoğu aparatta kollar plakaya kayarak ya da kancalanarak geçer ve bir emniyet mandalıyla kilitlenir. Televizyon ağırdır ve kaygandır, bu yüzden bu adımı mutlaka iki kişi yapın. TV yerine oturduktan sonra sağlam durduğundan ve kilitlendiğinden emin olun.
Kablo düzeni ve son kontrol
Televizyon asıldıktan sonra geriye kabloları düzenlemek kalır. Duvara asılı bir TV’nin altından sarkan kablolar görüntüyü bozar. Kabloları toplamak için kablo kanalları, spiral sarıcılar ya da duvar içi kablo geçiş setleri kullanılabilir. En düzgün görünüm, kabloları duvarın içinden geçirmekle elde edilir ama bu daha ileri bir iştir; basit çözüm, kabloları şık bir kablo kanalıyla duvar yüzeyinde toplamaktır.
Montajı bitirdikten sonra son kontrolleri yapın. Televizyonu hafifçe iki yana ve aşağı yukarı iterek sağlam durduğunu, aparatın duvardan en ufak bir oynama göstermediğini kontrol edin. Hareketli aparat kullandıysanız, kolu açıp kapatarak düzgün çalıştığını ve her konumda kabloların gerilmediğini görün. TV’nin yatay (düz) durduğunu su terazisiyle bir kez daha teyit edin. Birkaç gün sonra tekrar kontrol etmek, gözden kaçan bir gevşekliği yakalamanızı sağlar. Doğru yapılmış bir TV montajı yıllarca güvenle durur.
Sık yapılan hatalar
En tehlikeli hata, alçıpan duvara normal dübellerle TV asmaktır; alçıpan bu yükü taşımaz ve TV bir gün düşer. Alçıpanda mutlaka profile sabitleyin ya da ağır yük dübeli kullanın.
İkinci hata, televizyonun ağırlığına ve VESA ölçüsüne uymayan aparat almaktır; uyumsuz aparat ya hiç bağlanmaz ya da yükü taşıyamaz. Üçüncü hata, aparatı su terazisi kullanmadan monte edip TV’nin eğik durmasıdır. Dördüncü hata, ağır televizyonu tek başına kaldırıp askıya takmaya çalışmaktır; bu hem TV’yi düşürme hem de kendinizi sakatlama riskidir, mutlaka iki kişi çalışın. Bir diğer hata, vidaları tam sıkmamak ve plakanın gevşek kalmasıdır. Son olarak, kabloları kontrol etmeden hareketli aparatı sonuna kadar açıp kabloların gerilip çıkmasına yol açmak. Bu hatalardan kaçınırsanız montajınız hem güvenli hem şık olur.
