Rüzgar Türbini Maketi Nasıl Yapılır? Dönen Kanatlı
Rüzgar türbini maketi, rüzgarın nasıl elektrik enerjisine çevrildiğini gösteren, yenilenebilir enerji konusunun en sevilen projesidir. Üflediğinizde ya da rüzgarda gerçekten dönen kanatlarıyla hem görsel hem çalışan bir modeldir. Aşağıda türbinin yapısı, çalışma prensibi, kanat şablonu ve adım adım yapılışı var. Zorluk başlangıç-orta; süre 2 saat.
Rüzgar Türbini Maketi İçin Gerekli Malzemeler
Şunları hazırlayın: kule için pipet, ahşap çöp şişi ya da ince PVC boru; kanatlar için fon kartonu, köpük tabaka ya da plastik şişe parçası; göbek için mantar, silgi ya da bir düğme; dönme ekseni için toplu iğne veya ince çivi; taban için kalın karton/köpük; boya, cetvel, maket bıçağı ve sıcak silikon. İsteğe bağlı: dönünce elektrik üreten küçük bir dinamo ve LED.
Rüzgar Türbininin Bölümleri
Bir rüzgar türbini üç ana parçadan oluşur: yüksekte rüzgar almak için uzun bir kule; kulenin tepesinde jeneratörün bulunduğu göbek/makine kabini (nacelle); ve göbeğe bağlı, rüzgarı yakalayan üç kanat (rotor). Rüzgar kanatları döndürür, dönme göbeğe aktarılır ve jeneratör elektrik üretir. Aşağıdaki çizim bu bölümleri gösteriyor.

Rüzgar Nasıl Elektriğe Dönüşür?
Çalışma mantığı bir zincirdir: Esen rüzgar kanatlara çarpar ve onları döndürür; dönen kanatlar göbekteki mili çevirir; mile bağlı jeneratör (ya da dinamo) bu dönme hareketini elektrik enerjisine çevirir. Maketinizde kanatların serbest dönmesini sağlarsanız bu zinciri gözle gösterebilir, dinamo eklerseniz gerçekten küçük bir akım üretebilirsiniz. Aşağıdaki çizim bu akışı özetliyor.

Kanat Şablonu ve Rotor Düzeni
Kanatların şekli ve açısı dönme verimini belirler. Üç kanadı birbirinin aynısı kesin; hafif eğimli (hafifçe bükülmüş) kanatlar rüzgarı daha iyi yakalar. Kanatları göbeğe 120 derece aralıkla, yani eşit açılarla yerleştirin; dengesiz dizilim titreşim yapar ve dönmeyi zorlaştırır. Aşağıdaki çizim kanat şablonunu ve rotor düzenini gösteriyor.

Adım Adım Rüzgar Türbini Maketi Yapımı
Adım adım: (1) Kuleyi dik kurun: pipet/çubuğu tabana sıcak silikonla sabitleyin; uzun ve dik olsun. (2) Kanatları hazırlayın: kartondan/köpükten üç özdeş kanat kesin, hafifçe eğim verin. (3) Göbeği hazırlayın: mantar ya da silgiye üç kanadı 120° aralıkla batırıp yapıştırın. (4) Dönme eksenini kurun: göbeğin ortasından bir toplu iğneyi geçirip kulenin tepesine batırın; iğne sıkı olmasın ki göbek serbest dönsün. (5) Test edin: üfleyin ya da fön/rüzgara tutun, kanatlar dönmeli. İsterseniz göbeği küçük dinamoya bağlayıp LED takın. Aşağıdaki çizim akışı gösteriyor.

Gerçekten Dönen Bir Türbin İçin Püf Noktaları
Kanatları tam eşit boyutta ve açıda yapın; en küçük dengesizlik dönmeyi engeller. Toplu iğneyi çok sıkı batırmayın, göbek ile kule arasına küçük bir boncuk koymak sürtünmeyi azaltır ve dönmeyi kolaylaştırır. Kuleyi yeterince uzun ve tabanı ağır yapın, rüzgarda devrilmesin. Kanatları hafif malzemeden (köpük/karton) kesin; ağır kanat zor döner.
Adım Adım İzlemek İçin Video
Aşağıdaki videoda benzer bir maketin yapımını izleyebilirsiniz.
Kanatları toplu iğneyle tutturup serbest dönmesini sağlarsan maket gerçekten çalışır; istersen küçük bir dinamo/LED ekleyerek dönünce ışık yakan bir model bile yapabilirsin.