İğneyle Basit Pusula Yapımı

Bir dikiş iğnesi, bir mıknatıs ve bir kap suyla kuzeyi gösteren basit bir pusulayı evde adım adım yapıyoruz.

İğne Neden Kuzeyi Gösterir

Dünya, çekirdeğindeki hareketler yüzünden dev bir mıknatıs gibi davranır ve her yeri saran bir manyetik alan oluşturur. Serbestçe dönebilen küçük bir mıknatıs, bu alana hizalanarak kuzey-güney doğrultusunda durur.

Dikiş iğnesini bir mıknatısla sürttüğümüzde iğnenin içindeki demir parçacıkları aynı yöne dizilir ve iğne geçici bir mıknatısa dönüşür. Suda serbest bıraktığımızda da tıpkı gerçek pusula gibi kuzeyi gösterir.

Nelere İhtiyacın Var

Malzemeler oldukça basit. En önemlisi düzgün bir mıknatıs bulmak.

Bir dikiş iğnesi veya düz toplu iğne
Bir mıknatıs (buzdolabı mıknatısı da olur, kuvvetli olanı daha iyi)
Küçük bir mantar dilimi, köpük parçası ya da yaprak
Geniş ve sığ bir kap
Su
Karşılaştırma için gerçek bir pusula ya da pusula uygulaması

İğneyi Mıknatıslamak

İğneyi bir elinle tut, diğer elinle mıknatısın tek bir kutbunu iğnenin ucundan gözüne doğru sürt. Bu hareketi hep aynı yönde, yaklaşık 20-30 kez tekrarla. İleri geri sürtersen mıknatıslanma olmaz, bu yüzden her seferinde mıknatısı havadan geri getir.

İğnenin mıknatıslandığını anlamak için ucunu küçük bir toplu iğneye ya da kağıt ataşına yaklaştır. Onları hafifçe çekiyorsa iğne hazırdır. Zamanla bu etki azalır; azaldığında sürtme işlemini tekrarlayabilirsin.

İğneyi Suda Yüzdürmek

Mıknatıslanan iğneyi küçük bir mantar diliminin içinden yatay olarak geçir ya da bir köpük parçasının üstüne yapıştır. Amaç, iğnenin yüzerken yere paralel ve serbest kalması.

Geniş kabı suyla doldur ve taşıyıcıyı suyun ortasına yavaşça bırak. İğne birkaç saniye sallandıktan sonra durur ve iki ucu kuzey ile güneyi gösterir. Kabı metal bir masadan ve mıknatıslardan uzak tut, yoksa yön şaşar.

Adım Adım Yapımı

Aşağıdaki akış, pusulayı hangi sırayla yapacağını özetliyor. En kritik adım iğneyi hep aynı yönde sürterek mıknatıslamak.

Parçalar ve Görevleri

Sistemdeki her parçanın belirli bir görevi var. Aşağıdaki çizim iğne, taşıyıcı, su ve yön işaretlerinin nasıl birlikte çalıştığını gösteriyor.

Pusula parçalar çizimi — Parçalar ve görevleri

Yönleri İşaretlemek ve Doğrulamak

İğne durduğunda elinde kuzey-güney ekseni olur ama hangi ucun kuzey olduğunu bilmen gerekir. Bunu anlamak için yanına gerçek bir pusula ya da telefonundaki pusula uygulamasını koy ve kuzeyi gösteren ucu işaretle.

Kuzeyi bulduktan sonra kabın kenarına kuzey, güney, doğu ve batıyı yazabilirsin. Artık iğnenin işaretli ucuna bakarak her an yön bulabilirsin.

Kuru Pusula Alternatifi ve İpuçları

Su her zaman pratik olmayabilir. Aynı mıknatıslanmış iğneyi ince bir ipe ortasından bağlayıp serbestçe asarsan, iğne yine kuzey-güney doğrultusunda döner. Bu kuru yöntem rüzgarsız ortamlarda iyi çalışır.

Birkaç ipucu: iğneyi mıknatıslarken hep aynı kutbu ve aynı yönü kullan, aksi halde etki zayıflar. Pusulayı telefon, hoparlör ve metal yüzeylerden uzakta dene. İğne yavaş duruyorsa suyun yüzeyine çok hafif dokunup yeniden serbest bırak.