Kendi Kaleydoskopunu Yapmak

Üç ayna şeridi, bir karton tüp ve birkaç renkli boncukla sonsuz desenler üreten kendi kaleydoskopunu adım adım yapıyoruz.

Kaleydoskop Neden Simetrik Desen Üretir

Kaleydoskopun içinde üçgen oluşturacak şekilde yerleştirilmiş üç ayna vardır. Haznedeki renkli parçalardan gelen ışık bu aynalar arasında defalarca yansır ve her yansıma görüntünün bir kopyasını oluşturur.

Bu tekrarlanan yansımalar birleşince göz, çiçek benzeri simetrik bir desen görür. Tüpü hafifçe çevirdiğinde boncuklar yer değiştirir, yansımalar da değişir ve asla aynısı tekrar etmeyen yeni desenler ortaya çıkar.

Nelere İhtiyacın Var

Malzemelerin çoğu evde bulunur. En iyi sonucu gerçek ayna şeritleriyle alırsın ama parlak karton da iş görür.

• Üç eşit boyda ince ayna şeridi ya da parlak gümüş karton
• Bir karton tüp (havlu peçete rulosu uygun)
• Şeffaf asetat ya da streç film
• Küçük renkli boncuk, pul ya da renkli plastik parçalar
• Buzlu kağıt ya da yağlı kağıt (ışık penceresi için)
• Bant, yapıştırıcı, maket bıçağı ve cetvel

Üçgen Ayna Prizmasını Yapmak

Üç ayna şeridini, tüpün içine sığacak uzunlukta ve eşit genişlikte kes. Yansıtan yüzleri içe bakacak şekilde yan yana getir ve kenarlarından bantla birleştirerek üçgen bir prizma oluştur.

Aynaların parlak yüzleri mutlaka içeri bakmalı; dışa bakarsa yansıma olmaz ve desen oluşmaz. Üçgenin köşeleri ne kadar düzgün olursa desen o kadar net ve simetrik çıkar.

Tüpe Yerleştirmek

Üçgen ayna prizmasını karton tüpün içine kaydır. Prizma tüpün içinde oynamamalı; boşluk kalırsa kenarlara biraz karton ya da sünger sıkıştırarak sabitle.

Tüpün bir ucuna, tam ortasında küçük bir bakış deliği olan bir kapak yerleştir. Gözünü buraya dayayıp aynaların oluşturduğu üçgen açıklıktan bakacaksın.

Adım Adım Yapımı

Aşağıdaki akış, kaleydoskopu hangi sırayla kuracağını özetliyor. En kritik adım aynaların parlak yüzlerini içe bakacak şekilde üçgen yapmak.

Parçalar ve Görevleri

Sistemdeki her parçanın bir görevi var. Aşağıdaki çizim bakış deliği, ayna prizması, tüp, hazne ve ışık penceresinin nasıl birlikte çalıştığını gösteriyor.

Desen Haznesini Hazırlamak

Tüpün bakış deliğinin ters ucunda, iki şeffaf katman arasına renkli parçaları koyacağın bir hazne oluştur. Önce bir asetat katmanı yapıştır, üzerine birkaç renkli boncuk koy, sonra ikinci katmanı kapat. Boncukların biraz hareket boşluğu olmalı.

En dışa, ışığı yumuşatan buzlu ya da yağlı bir kağıt yerleştir. Bu pencere dışarıdaki ışığı hazneye dağıtır ve boncukların parlak görünmesini sağlar. Artık deliğe bakıp tüpü çevirdiğinde desenler değişir.

Açıyı Değiştirerek Desen Sayısını Artırmak

Aynaların arasındaki açı, görünen desenin kaç parçadan oluşacağını belirler. Eşkenar üçgen yani altmış derecelik yerleşim klasik ve dengeli bir desen verir. Açıyı kırk beş dereceye düşürürsen daha fazla, otuz dereceye indirirsen çok daha yoğun ve kalabalık desenler oluşur.

Farklı açılarla birkaç prizma yapıp denemekte fayda var. Ayrıca hazneye saydam renkli parçalar koyarsan ışık içlerinden geçer ve desenler daha canlı görünür. Boncuk yerine kırık renkli cam yerine güvenli olması için renkli plastik tercih et.

İzleyerek Yap

Aynaların kesiminden haznenin hazırlanmasına kadar kaleydoskop yapımını gösteren bir video.

Aynalarla etkileyici bir kaleydoskop yapımını anlatan ikinci bir örnek.