Telefonla Mikroskop Yapımı

Evdeki eski bir lazer kaleminin merceği ve biraz kartonla telefonunuzu küçük bir mikroskoba çeviriyoruz; yapımını ve ilk görüntüyü netleştirmeyi adım adım anlatıyoruz.

Telefonun Kamerası Nasıl Mikroskoba Dönüşür

Telefon kameraları çok küçük mercekler kullanır ve çok yakına net odaklanamaz. Kameranın önüne güçlü bir dışbükey mercek koyduğumuzda, bu mercek görüntüyü büyütür ve kameranın birkaç milimetre yakındaki bir örneği net çekmesini sağlar.

İşin sırrı tamamen mercektedir. Mercek ne kadar küçük ve güçlüyse büyütme de o kadar yüksek olur. Lazer işaretçilerin, eski telefon kameralarının ve CD okuyucuların içindeki minik mercekler bu iş için en uygun olanlardır.

Nelere İhtiyacın Var

Bu projeyi büyük oranda evdeki malzemelerle yapabilirsin. Asıl bulman gereken şey küçük ve güçlü bir mercek.

• Küçük bir dışbükey mercek (lazer kalem, eski telefon kamerası ya da CD/DVD okuyucudan çıkarılabilir)
• Sert karton, ince pleksi ya da birkaç parça tahta
• Numuneyi koyacağın şeffaf bir yüzey (cam, eski slayt ya da şeffaf bant)
• Alttan aydınlatma için küçük bir ışık kaynağı veya ayna
• Yapıştırıcı, maket bıçağı ve cetvel

Merceği Çıkarmak

Lazer kalemi dikkatle aç; ucundaki metal yuvanın içinde mercimek büyüklüğünde bir mercek bulunur. Bu merceği cımbızla çıkar ve mercek yüzeyine parmağınla dokunmamaya çalış, çünkü bırakacağın yağ izi görüntüyü bulanıklaştırır.

Mercek kaynağına göre sonuç değişir. Lazer kalem merceği en yüksek büyütmeyi verir ama görüş alanı dardır. Eski bir telefon kamerasının merceği daha geniş bir alan gösterir. Tek mercek yetmezse iki merceği üst üste koyarak büyütmeyi artırabilirsin.

Tutucu ile Platformu Hazırlamak

Telefonu sabit tutmak bu projenin en kritik adımıdır, çünkü elde tutarsan görüntü sürekli titrer. Kartondan veya pleksiden, telefonu yatay konumda sabit tutacak bir çerçeve kes.

Çerçevenin altına, numuneyi koyacağın ve ışığın alttan geçebileceği ikinci bir kat ekle. İki kat arasındaki mesafeyi ayarlanabilir yaparsan netleştirmek çok daha kolay olur.

Adım Adım Yapımı

Aşağıdaki akış, parçaları hangi sırayla birleştireceğini özetliyor. Her adımda merceğin telefon kamerasıyla tam hizalı kaldığından emin ol.

Parçaların Dizilimi

Sistem alttan üste doğru kurulur: en altta ışık kaynağı veya ayna, onun üstünde numune, sonra mercek, en üstte de telefon yer alır. Bu dizilim bozulmadığı sürece net görüntü almak kolaydır.

İlk Görüntüyü Netleştirmek

Numuneyi yerleştir, kamerayı aç ve dijital yakınlaştırmayı kapat. Telefonu çok yavaş şekilde yukarı aşağı oynatarak net noktayı yakala; bu mesafe çoğu zaman yalnızca birkaç milimetredir.

Işık burada belirleyicidir. Numunenin altından gelen ışık, soğan zarı veya böcek kanadı gibi ince örnekleri güzel aydınlatır. Kalın örneklerde ise ışığı üstten vermek daha iyi sonuç verir.

Neleri İnceleyebilirsin

Bu basit düzenekle tuz ve şeker kristallerini, soğan zarındaki hücreleri, saç telini, kumaş liflerini ve küçük böcekleri rahatlıkla görebilirsin.

Daha ileri gitmek istersen örneği bir cam üzerine ince yay, üzerine bir damla su damlatıp şeffaf bir parçayla bastır. Büyütmeyi artırmak için merceği değiştirebilir ya da ikinci bir mercek ekleyebilirsin.

İzleyerek Yap

Merceğin çıkarılışından telefona montajına kadar tüm süreci gösteren bir yapım videosu.

Yüksek büyütme için basit bir telefon mikroskobunun nasıl kurulduğunu anlatan ikinci bir örnek.